Mantar Sinekleri Nasıl Yok Edilir?

Öne çıkanlar

1. Mantar sinekleri ıslak saksı toprağında ürer; larvaları toprağın üstteki 5–8 cm'sinde yaşar.
2. En önemli adım, sulamalar arasında üstteki 2,5–5 cm'nin kurumasını beklemektir.
3. Patates dilimleri hangi saksıda larva olduğunu gösterir; sarı yapışkan tuzaklar erginleri yakalar.
4. Bti ve Steinernema nematodları larvaları öldürür; spreyler yalnızca erginlere kısa süre etki eder.
5. Sonbahar ya da kış istilasının kuru sulama düzeniyle temizlenmesi 3–4 hafta sürebilir.

Saksıdaki küçük siyah sinekler nereden çıkıyor?

Sulama yaparken ya da saksının yanından geçerken topraktan havalanan küçük siyah sinekler büyük olasılıkla mantar sinekleridir (Sciaridae). Mantar sineklerini yok etmek için gördüğün sineklerle değil, toprakta üreyen larvalarla uğraşman gerekir; çünkü uçan sinek, ıslak toprakta dönen bir döngünün yalnızca son aşamasıdır. Colorado State Üniversitesi, larvaların toprağın üstteki 5–8 cm'sinde yaşadığını, çoğunlukla mantar, alg ve çürümekte olan organik maddeyle, kısmen de köklerle beslendiğini söylüyor. Çoğu tavsiye "az sula, yapışkan tuzak koy" diyip bırakır. Bu yazıda hangi yöntemin yumurtaya, larvaya ya da ergin sineğe etki ettiğini gösteren bir tablo var; iki yöntemi birleştirmenin neden daha hızlı sonuç verdiğini de göreceksin.

Mantar sinekleri en çok sonbahar ve kışın artar. Colorado State bunun nedenini şöyle açıklıyor: yazı balkonda geçiren bitkiler içeri alınırken sinekleri de getirir, ışık azalıp büyüme yavaşlayınca toprak daha uzun süre ıslak kalır.

Mantar sineği başka sineklerden nasıl ayırt edilir?

• Mantar sineği: sivrisineğe benzeyen, narin, koyu renkli, yaklaşık 1,5–3 mm boyunda, uzun bacaklı ve uzun antenli sinekler (UC IPM). Zayıf ve zikzaklı uçarlar, sık sık pencere kenarında toplanırlar. Büyüteçle bakınca kanat ucuna yakın Y biçimli bir damar görülür.
• Kıyı sineği: o da ıslak saksıların çevresinde dolaşır ama daha tıknazdır ve antenleri kısa, kıl gibidir (UC IPM).
• Beyaz sinek: topraktan değil, yaprakların alt yüzünden havalanan minik beyaz böceklerdir (Iowa State Üniversitesi).

Larvalar genellikle gözden kaçar: bacaksız, beyazımsı ya da yarı saydam, en fazla 6 mm kadar uzunlukta ve parlak siyah başlıdırlar. UC IPM, toprak yüzeyinde sümüksü izler bırakabildiklerini belirtiyor.

Mantar sinekleri bitkiye zarar verir mi?

Genellikle pek vermez. Ergin sinekler insanı ısırmaz, bitkiyle beslenmez; asıl sorun rahatsızlık vermeleridir. Iowa State, mantar sineklerinin doğrudan zararının az olduğunu ama fazla sulamaya işaret ettiğini söylüyor. Larvalar kökleri zedeleyip fideleri ve genç bitkileri geriletebilir; UC IPM çok kalabalık larva nüfusunun nemli, organik toprakta ev bitkisini öldürebileceğini de yazıyor. Aynı kaynak, solan bir bitkinin sorununun çoğu zaman sineklerden çok fazla ya da az sulama, kök çürüklüğü veya kötü drenaj olduğunu hatırlatıyor. Toprak ıslakken bitki pörsüyorsa sineği suçlamadan önce kök çürümesi kurtarma planına göre köklere bak.

1. adım: hangi saksıda ürediklerini bul (patates testi)

Yapışkan tuzak sinek olduğunu söyler; hangi saksıda larva olduğunu ise patates gösterir. Çiğ patatesi yaklaşık 6 mm kalınlığında dilimle ve şüphelendiğin her saksının toprağına bastır. Colorado State, larvaların birkaç gün içinde dilimlere gelip beslenmeye başladığını söylüyor. 3–4 gün sonra dilimleri ters çevir ve siyah başlı, yarı saydam küçük larvalara bak (Wisconsin–Madison Üniversitesi). Kontrole devam etmek için dilimleri yenile. Larva çıkan saksılara aşağıdaki tam tedaviyi uygula; temiz çıkanlarda kuru sulama düzeni yeterli.

Hangi yöntem hangi aşamaya etki eder?

Mantar sineğinin yaşam döngüsü hızlıdır. UC IPM'ye göre 24 °C'de yumurtalar yaklaşık 3 günde açılır, larvalar yaklaşık 10 gün sonra pupa olur, erginler de yaklaşık 4 gün sonra çıkar; yani bir nesil yaklaşık 17 gün sürer. Colorado State 18–24 °C'de bu sürenin 3–4 hafta olduğunu, her dişinin 200'e kadar yumurta bırakabildiğini belirtiyor. Nesiller iç içe geçtiği için saksıda her aşama aynı anda bulunur; tek bir yöntemin nadiren yetmesinin nedeni budur.

2. adım: sulama alışkanlığını değiştir

Üç üniversite de bunu ilk sıraya koyuyor; Wisconsin, ortam koşullarını değiştirmeyi bu böcekle başa çıkmanın en önemli adımı olarak tanımlıyor. Yeniden sulamadan önce toprağın üstteki 2,5–5 cm'sinin kurumasını bekle, saksı altlıklarını ve dekoratif dış saksıları boşalt, su biriktiren her şeyi düzelt. Saksıyı bir süre su dolu bir tepsiye oturtup alttan sulamak yüzeyi daha kuru tutar (Wisconsin). Saksının ne zaman suya ihtiyaç duyduğunu anlamakta zorlanıyorsan ev bitkileri nasıl sulanır rehberimiz parmak testini ve saksıyı tartma yöntemini anlatıyor. Wisconsin, sonbaharda başlayan bir istilanın bu kuru düzenle 3–4 haftada temizlenebildiğini söylüyor; bir hafta sonra pes etme.

3. adım: erginleri yakala, larvaları hedef al

1. Yapışkan tuzak. Sarı yapışkan kartları küçük karelere kes ve şişlere takıp toprağın hemen üstüne yerleştir (UC IPM). Colorado State, yumurta bırakacak dişileri yakalamanın bir sonraki nesli azalttığını belirtiyor. Birkaç günde bir yakalanan sinekleri say: sayı düşüyorsa plan işliyor demektir.
2. En kötü saksıların üstünü kapla. Toprağın üzerine 1–2,5 cm iri kum ya da ince çakıl ser.
3. İnatçı saksılara Bti. Bti yalnızca sinek larvalarına zehirli bir bakteridir. Wisconsin, larvalara ulaşacak kadar suyla verilmesini ve yumurtaya, pupaya ve ergine etki etmediği için 5–7 günde bir tekrarlanmasını öneriyor. UC IPM bahçe marketlerinde kolay bulunduğunu söylerken Colorado State mantar sineği ürünlerinin mağazalarda zor bulunduğunu yazıyor; yani bulunabilirlik yaşadığın yere göre değişir. Etiketinde mantar sineği geçen bir ürün seç.
4. Çok bitkin varsa nematod. UC IPM en etkili tür olarak Steinernema feltiae'yi gösteriyor; Colorado State enfekte larvaların 3–4 günde öldüğünü söylüyor. Genellikle internetten sipariş edilir ve hemen kullanılmaları gerekir.

Hangi ürünü seçersen seç önce en az zehirli seçenekle başla; doz, zamanlama ve güvenlik için mutlaka etiketteki talimata uy.

İşe yaramayan mantar sineği çözümleri

• Sirke tuzağı. Wisconsin, meyve sinekleri için kullanılan sirke tuzaklarının mantar sineklerinde işe yaramadığını belirtiyor.
• Havaya ilaç sıkmak. Uçan sinekleri öldürmek topraktaki larvalara hiçbir şey yapmaz. UC IPM ev içinde sisleme yapılmamasını ve uçan sineklere ilaç sıkılmamasını öneriyor.
• Tek çözüm olarak böcek ilacı. UC IPM evlerde böcek ilacına nadiren gerek olduğunu söylüyor; Wisconsin de ilacın ancak kuru sulama düzeniyle birlikte kullanılması gerektiğini vurguluyor.
• Saksıya olgunlaşmamış kompost ya da gübre. UC IPM, tam olgunlaşmamış kompostun ve fazla hayvan gübresi ya da kan ununun sinekleri çektiği konusunda uyarıyor. Paketli, pastörize saksı toprağı kullan.

Saksı ne zaman değiştirilmeli, ne zaman vazgeçilmeli?

Zamanla çürüyüp ufalanan saksı toprağı fazla su tutar. Colorado State, toprak bozulduğunda saksının değiştirilmesini, çürüyen soğan ya da kök bulunan saksıların ortamdan kaldırılmasını öneriyor. Saksı değiştireceksen taze ve pastörize toprak kullan, torbanın ağzını kapalı ve yerden yüksekte tut; adımlar için stressiz saksı değişimi yazımıza bak. UC IPM, ağır istila görmüş bitkilerin atılmasını ve istilalı saksıların başka odalara taşınmamasını öneriyor; çünkü topraktan çıkan sinekler oradan yayılır. Aynı saksıda küçük mantarlar da çıkıyorsa bu da toprağın sürekli ıslak kaldığının işaretidir; ayrıntılar saksıda mantar çıktı yazımızda.

Mantar sineklerinin geri gelmesi nasıl önlenir?

Mantar sinekleri çoğunlukla yeni bir bitkiyle ya da bir torba toprakla eve girer. Yeni alınan ve balkondan dönen bitkileri birkaç hafta ayrı tut, toprak yüzeyini de doğal zararlı önleme rehberimizdeki haftalık kontrolün bir parçası yap. Sinek görülen her saksıda erken uyarı için bir yapışkan tuzak bırak ve kış boyunca her sulamadan önce toprağı kontrol etmeye devam et. Uçan böceğin mantar sineği mi yoksa yaprakta yaşayan başka bir zararlı mı olduğundan emin değilsen, böceğin ve yaprak altının bir fotoğrafıyla Flori uygulamasındaki Dr. Flori olası nedeni ve bir bakım planı önerebilir.

Flori editör ekibi

Flori ekibi tarafından yazıldı ve doğrulandı. Her rehber RHS, üniversite yayım servisleri ve ASPCA gibi bahçecilik kaynaklarına dayanır; tavsiyeler değiştikçe güncellenir.

Genel bitki bakım bilgisidir. Her bitki farklıdır; değerli bir bitkide ya da hızla yayılan bir sorunda yerel bir fidanlığa veya bitki uzmanına danış.