Limon ve Narenciyeyi Kışın İçeri Alma

Saksıdaki limon veya portakal ağacını ne zaman içeri almalı, ne kadar serin ve aydınlık tutmalı, ne kadar sulamalı ve hangi zararlılara bakmalı?

Limon ve Narenciyeyi Kışın İçeri AlmaFotoğraf: Milan Suvajac · CC BY-SA 4.0
Kısa cevap

Saksıdaki narenciyeyi ilk dondan önce, geceler 5-10 °C'ye yaklaşıyorsa daha da erken içeri alın. En aydınlık pencereyi verin, geceleri yaklaşık 13-18 °C'lik serin bir oda seçin, toprağın üst 5 cm'si kuruyunca sulayın, kışın gübrelemeyin ve zararlıları içeri almadan önce temizleyin.

Öne çıkanlar

  1. Narenciyeyi dondan önce alın: RHS'ye göre limon en az 5 °C ister, misket limonu ve greyfurt 10 °C'nin üzerini ister.
  2. İçeride sınırlayıcı etken ışıktır: en aydınlık pencereyi seçin, gün kısaysa bitki lambası ekleyin.
  3. Serin ve aydınlık, sıcak ve loştan iyidir; kaloriferden ve soğuk hava alan kapıdan uzak tutun.
  4. Daha az sulayın ama hiç kesmeyin: üst 5 cm kuruyunca bol su verin, tabaktaki suyu boşaltın.
  5. Kabuklu bit, unlu bit ve kırmızı örümcek için yaprak altlarını içeri almadan önce kontrol edin; ısıtılan odada hızla yayılırlar.
Bu sayfada7
  1. Narenciye ağacını ne zaman içeri almalı?
  2. İçeride en iyi yer neresi?
  3. Ağaç içeri girmeden önce ne yapmalı?
  4. Narenciyeyi kışın ne sıklıkla sulamalı?
  5. Kışın gübre ve nem gerekir mi?
  6. Narenciye evcil hayvanlar için güvenli mi?
  7. Ne zaman tekrar dışarı çıkarılır?

Narenciye ağacını ne zaman içeri almalı?

Saksıdaki limon, portakal, misket limonu veya kumkuatı ilk dondan önce, geceler tek haneli sıcaklıklara yaklaşıyorsa daha da erken içeri alın. Narenciye subtropik bir gruptur; güvenli tarih türe ve yaşadığınız yere göre değişir. RHS en düşük güvenli kış sıcaklıklarını şöyle veriyor: limon 5 °C, kumkuat 7 °C, misket limonu ve greyfurt 10 °C'nin üzeri, kalamondin portakalı en az 13 °C. Clemson Extension -4 °C'nin altındaki sıcaklıkların, özellikle uzun sürerse, ciddi hasar verebileceğini söylüyor; Maryland Üniversitesi Extension ise çoğu narenciyenin 0 °C'nin altında zarar gördüğünü belirtiyor. Pratikte saksıyı, hava tahmininde don görünen geceyi beklemeden, sonbaharda geceler soğumaya başlayınca içeri alın.

İklim burada belirleyici. Akdeniz ve Ege kıyılarında saksıdaki limon çoğu kış dışarıda kalabilir; sadece sert bir soğuk dalgasında örtmeniz veya duvar dibine çekmeniz yeterlidir. İç Anadolu ve Doğu Anadolu gibi iç bölgelerde ağacın mutlaka içeri girmesi gerekir. Balkon ve iç mekân arasında karar veremiyorsanız geceki en düşük sıcaklığı bir termometreyle izleyin. Kış ortasında beklenmedik bir soğuk dalgası için hava durumunu takip edin; saksı taşınabilir olduğundan, ağacı geceleri içeri, gündüzleri güneşli bir yere almak da mümkündür.

Kışın evin içinde tutulan, meyveli saksı Meyer limon ağaçları.
Kışın evin içinde tutulan, meyveli saksı Meyer limon ağaçları.Fotoğraf: Milan Suvajac · CC BY-SA 4.0

İçeride en iyi yer neresi?

En iyi kış yeri, evinizin en sıcak değil en aydınlık ve en serin odasıdır. Narenciye kışın yapraklarını korur, bu yüzden bol ışık ister; RHS bazı türlerin donsuz bir serada veya serin bir kış bahçesinde iyi geçindiğini belirtiyor. Clemson Extension güney cepheli bir oda öneriyor ve narenciyenin genelde en az sekiz saat güneşe ihtiyaç duyduğunu söylüyor; Maryland Üniversitesi Extension en az altı saat doğrudan güneş ve pencere yetmezse floresan veya LED bitki lambası öneriyor. Türkiye'de bu, güney bakan bir pencere demek. Lamba kurulumu için bitki lambası rehberimize bakın.

Sıcaklık için Clemson içeride 13-18 °C aralığını veriyor; çoğu narenciye yaklaşık 10 °C'ye kadar dayanıyor. Maryland Üniversitesi Extension gündüz 18-24 °C, gece 13-18 °C hedefliyor. Serin uca yakın kalın. Ağacı kalorifer peteğinden, ısıtıcı ızgarasından ve soğuk hava alan kapıdan uzak tutun. Sıcaklık dalgalanmaları da yaprak dökümüne yol açabilir; RHS kışın hem çok düşük hem de çok yüksek sıcaklığın yaprak dökümüne neden olabileceğini ve ani değişimlerden kaçınılması gerektiğini söylüyor. Bu yüzden ağacı sürekli ısıtılan salonun tam ortasına değil, serin ama aydınlık bir köşeye koymak daha doğrudur.

SoruHedef
Ne zaman içeri alınırDondan önce veya geceler 5-10 °C'ye yaklaşırken
IşıkEn aydınlık pencere, 6-8 saat veya daha fazla güneş; gerekirse bitki lambası
Gece sıcaklığı13-18 °C, türün asgari sıcaklığının altına inmesin
SulamaÜst 5 cm kuruyunca; fazla suyu tamamen boşaltın
GübrelemeAktif büyüme yeniden başlayana kadar yok (RHS kış için dengeli narenciye gübresi de anıyor)
NemÇakıllı tepsi veya nemlendirici; yaklaşık %30-60

Ağaç içeri girmeden önce ne yapmalı?

  1. Önce zararlıları kontrol edin ve tedavi edin. Yaprak altlarında ve gövdede yaprak biti, kabuklu bit, unlu bit ve kırmızı örümcek arayın. Maryland Üniversitesi Extension kabuklu biti bitki içeri girmeden tedavi etmeyi, yaprak biti ve akarı düz suyla veya böcek öldürücü sabunla püskürtüp gerekirse tekrarlamayı öneriyor. Ürünün etiketini her zaman izleyin.
  2. Kademeli alıştırın. Dışarıda tam güneşteki ağacı loş bir odaya birden taşırsanız yaprak döker. Önce bir iki hafta yarı gölgede tutun.
  3. Saksıyı kontrol edin. Drenaj deliklerinin açık olduğundan ve toprakta böcek barınmadığından emin olun.
  4. Yaprakları temizleyin. Silin veya durulayın; toz ışığı keser ve zararlıları gizler. Ağacı içeri almadan önce yapacağınız bu kısa kontrol, ilkbahara kadar sürecek zararlı sorunlarının çoğunu önler.

Kırmızı örümcek, unlu bit ve kabuklu bit rehberlerimiz her birinin neye benzediğini ve en yumuşak yöntemle nasıl tedavi edileceğini gösteriyor.

Narenciyeyi kışın ne sıklıkla sulamalı?

Yazdan daha az sulayın ama kök yumağının tamamen kurumasına izin vermeyin. RHS toprak yüzeyinin kısmen kurumasını beklemeyi, sonra oda sıcaklığında suyla bol sulayıp fazlasını akıtmayı ve "kuru tarafta kalmayı" öneriyor. Maryland Üniversitesi Extension haftada bir iki kez parmağı 5 cm toprağa sokmayı, ancak kuruysa sulamayı öneriyor. Clemson ise kök yumağının ne tamamen kurumasını ne de sürekli sırılsıklam kalmasını, saksının da suda durmamasını söylüyor.

İpucu yaprak dökümüdür. Maryland Üniversitesi Extension yaprak dökümünün fazla sulamaya, çiçek dökümünün ise toprağın fazla kurumasına işaret edebileceğini söylüyor. Serin odada ıslak toprak kök çürümesi demektir; taşınmadan sonra yapraklar kıvrılır veya sararırsa limon yaprağı rehberine bakın.

Küçük bir ağacın parlak yaprakları arasında olgunlaşan kumkuatlar.
Küçük bir ağacın parlak yaprakları arasında olgunlaşan kumkuatlar.Fotoğraf: Amalucan · CC BY-SA 4.0

Kışın gübre ve nem gerekir mi?

Gübreleme çoğunlukla durur. Maryland Üniversitesi Extension yalnızca bitki aktif büyürken, yani ilkbahardan yaz sonuna kadar gübrelemeyi, kışın gübrelememeyi söylüyor; RHS ise gübrelerseniz kasımdan mart ortasına dengeli bir kış narenciye gübresi öneriyor. Kaynaklar ayrıştığı yerde güvenli yol, ağaç belirgin biçimde büyümüyorsa gübreyi atlayıp ilkbaharda yeniden başlamaktır.

Kışın iç mekân havası çoğunlukla kurudur. RHS saksıyı çakıl veya kil topçuk dolu bir tepsiye, su seviyesi yüzeyin hemen altında kalacak biçimde koymayı öneriyor; Clemson nemlendirici veya çakıllı tepsi ve %30-60 nem aralığını öneriyor. Sisleme zayıf bir çözümdür. Genel oda düzeni için kışın ev bitkisi bakımı rehberimize göz atın.

Narenciye evcil hayvanlar için güvenli mi?

Hayır. ASPCA limonu köpekler, kediler ve atlar için zehirli olarak listeliyor; zehirli maddeler uçucu yağlar ve psoralenler. Meyvenin eti yenebilir ama kabuk ve bitki kısımları sorun çıkarabilir. Listelenen belirtiler kusma, ishal, çökkünlük ve olası dermatit. Saksıyı kemiren hayvanlardan uzak tutun; yaprak veya kabuk yediyse veterinerinizi arayın. Türkiye'de UZEM (Ulusal Zehir Danışma Merkezi) numarası 114.

Ne zaman tekrar dışarı çıkarılır?

Son dondan sonra, ilkbaharda dışarı alın; Maryland Üniversitesi Extension'ın önerdiği gibi yaklaşık iki hafta boyunca yarı gölgeden başlayıp kademeli alıştırın. RHS serin yerlerde haziran ortasını beklemek gerekebileceğini söylüyor, bu yüzden gece sıcaklıklarını izleyin. Yeni sürgünler başlamadan kırık veya ölü dalları budayın ve büyüme yeniden başlayınca gübrelemeye dönün. Kış boyunca sulama, sisleme ve gübre için hatırlatıcı isterseniz Flori'nin bakım hatırlatıcıları ve her bitkinin bakım profili programı tutabilir; ama son sözü termometre ve parmağınızın toprağa girmesi söyler.

Sık sorulan sorular

Limon ağacı kışın dışarıda kalabilir mi?

Yalnızca ılıman iklimlerde. RHS limon için en düşük güvenli sıcaklığı 5 °C olarak veriyor; Akdeniz kıyısında don örtüsüyle dışarıda kalabilir, soğuk bölgelerde içeri girmelidir.

Narenciyem içeri alınca neden yaprak döküyor?

Genellikle taşınmanın kendisi yüzünden: daha az ışık, kuru hava, yakındaki kalorifer ya da fazla sulama. En aydınlık pencereyi verin, serin tutun, sulamadan önce toprağa bakın ve ani değişimlerden kaçının.

Narenciyeyi kışın gübrelemeli miyim?

Çoğunlukla hayır. Maryland Üniversitesi Extension yalnızca aktif büyümede, ilkbahardan yaz sonuna kadar gübrelemeyi söylüyor. RHS dengeli bir kış gübresi anıyor; ağaç belirgin büyümüyorsa atlayın.

Narenciye kedi ve köpekler için zehirli mi?

Evet. ASPCA limonu köpek ve kediler için zehirli olarak listeliyor. Kabuk ve bitki kısımları kusma, ishal ve dermatite yol açabilir; erişimden uzak tutun, hayvan yediyse veterinerinizi arayın.

Kaynaklar

Flori editör ekibi

Flori ekibi tarafından yazıldı ve doğrulandı. Her rehber RHS, üniversite yayım servisleri ve ASPCA gibi bahçecilik kaynaklarına dayanır; tavsiyeler değiştikçe güncellenir. Rehberleri nasıl yazıyoruz

Genel bitki bakım bilgisidir. Her bitki farklıdır; değerli bir bitkide ya da hızla yayılan bir sorunda yerel bir fidanlığa veya bitki uzmanına danış.