Eve Uğur Getirdiğine İnanılan Bitkiler ve Bakımları
Para ağacı, pachira, şans bambusu ve paşa kılıcı: uğur hikâyeleri nereden geliyor, nasıl bakılır, hangisi kedi ve köpekler için zehirli?
Fotoğraf: AlejandroLinaresGarcia · CC BY-SA 4.0Eve uğur getirdiğine en çok inanılan bitkiler pachira (Pachira aquatica), para ağacı (Crassula ovata), şans bambusu, paşa kılıcı, Çin para bitkisi ve dört yapraklı oxalis'tir. Bir bitkinin şans getirdiğini gösteren bir kaynak yok, ama hepsi doğru ışık ve sulamayla kolay yaşar. Evcil hayvanın varsa dikkat: para ağacı, şans bambusu, paşa kılıcı ve oxalis kedi ve köpekler için zehirlidir.
Öne çıkanlar
- Uğurlu bitkilerin ünü adlarından, görünüşlerinden ve eski hikâyelerden gelir; kanıtlanmış bir etkisi yoktur.
- ASPCA'nın kedi ve köpekler için zehirsiz saydığı tek yaygın uğur bitkisi pachiradır.
- Para ağacı, şans bambusu (bambu değil, bir Dracaena), paşa kılıcı ve oxalis kedi ve köpekler için zehirlidir.
- Bu bitkilerin çoğu fazla sulamadan ölür: toprağı ihtiyacı kadar kurut, saksıyı suda bekletme.
- Uğurlu görünen bitki sağlıklı bitkidir; önce evindeki ışığa göre seç.
Bu sayfada9
- Hangi bitkilerin uğur getirdiğine inanılır?
- Uğur bitkileri tek tabloda
- Pachira: örgülü gövdenin hikâyesi
- Para ağacı: madeni para yapraklı sukulent
- Şans bambusu: aslında bambu değil
- Paşa kılıcı: sulamayı unutanların uğuru
- Çin para bitkisi: paylaşılan uğur
- Dört yapraklı oxalis: yonca benzeri
- Gerçekten yaşayacak bir uğur bitkisi nasıl seçilir?
Hangi bitkilerin uğur getirdiğine inanılır?
Eve uğur getirdiğine inanılan bitkiler; yeni ev, dükkân açılışı ve yılbaşı hediyesi olarak dünyanın her yerinde karşımıza çıkar: masada örgülü gövdeli bir pachira, kasanın yanında bir para ağacı, vazoda şans bambusu. Bu yazıda her bitkinin hikâyesinin nereden geldiğini, bitkiyi nasıl yaşatacağını (ölen bir uğur bitkisi pek iyi bir işaret sayılmaz) ve çoğu listenin atladığı bir bilgiyi bulacaksın: hangileri kedi ve köpeklerin yanında güvenli, ASPCA'ya göre kontrol ettik.
Baştan söyleyelim: hiçbir çalışma bir bitkinin para, aşk ya da şans getirdiğini göstermiyor. Hikâyeler kültürün parçası ve keyifli. Senin elindeki tek şey bitkinin iyi yaşaması.
Uğur bitkileri tek tabloda
| Bitki | Uğur hikâyesi nereden geliyor | Işık | Kedi ve köpek (ASPCA) |
|---|---|---|---|
| Pachira (Pachira aquatica) | Zengin olan yoksul adam hikâyesi; örgülü gövdenin talihi "kilitlediğine" inanılır | Bol ama dolaylı | Zehirsiz |
| Para ağacı (Crassula ovata) | Madeni paraya benzeyen yapraklar | Bol, biraz direkt güneş | Zehirli |
| Şans bambusu (Dracaena sanderiana) | Bolluk ve dostluk dileğiyle hediye edilir | Bol ama dolaylı | Zehirli (Dracaena olarak) |
| Paşa kılıcı (Dracaena trifasciata, eski adıyla Sansevieria) | Bazı ülkelerde koruyucu, uğurlu bitki diye satılır | Azdan bola | Zehirli |
| Çin para bitkisi (Pilea peperomioides) | Yuvarlak, para gibi yapraklar; yavruları dostlara verilir | Bol ama dolaylı | ASPCA listelerinde yok |
| Dört yapraklı oxalis (Oxalis türleri) | Dört yapraklı yoncaya benzer; ASPCA bile "good luck plant" diye listeler | Bol, biraz güneş | Zehirli |
Pachira: örgülü gövdenin hikâyesi
NC State Extension'a göre İngilizcedeki "para ağacı" adı, bu bitkinin cevizlerini satarak zengin olan yoksul bir adamın hikâyesinden geliyor. Birkaç genç gövdeyi birbirine örme alışkanlığı Tayvan'da başlamış; bunun talihi bitkiye kilitlediğine inanılmış ve bitki 1980'lerde orada çok popüler olmuş. Feng shui'de de evin bereketini artırdığı düşünülür. Küçük bir not: örgülü bitkiler çiçek açmaz.
Bitkinin kendisi Güney Meksika'dan Bolivya'ya ve Kuzey Brezilya'ya uzanan bölgenin tatlı su bataklıklarından, nehir kıyılarından ve tropik ormanlarından gelir; Latince aquatica ("suda yaşayan") adı da buradan. Doğada çok büyük bir ağaç olsa da ev bitkisi olarak genellikle 1,8–2,4 metreyi geçmez, yani salonda yer ayırman yeterli.
Pachira'yı bol ama dolaylı ışığa koy; direkt güneş yapraklarını yakabilir. NC State en rahat aralık olarak 18–24 °C veriyor ve sıcaklık 7 °C civarına inmeden içeri alınmasını öneriyor. Karışımın üstü kurumaya başlayınca sula; altlıkta biriken suyu sevmez, kök çürümesi yapar, ama toprak tamamen kurursa da yaprak döker. Kuru hava yapraklarını sarartabilir. ASPCA pachirayı kedi ve köpekler için zehirsiz sayıyor; yine de yenirse mide bulantısı yapabilir.
Para ağacı: madeni para yapraklı sukulent
Türkiye'de "para ağacı" denince çoğu zaman Crassula ovata akla gelir: kalın, yuvarlak, parlak yaprakları yeşim paraları andırır. Bir sukulent olduğu için öyle bak: güneşli bir pencere, süzek bir toprak ve yalnızca toprak kuruyunca sulama; serin mevsimde çok daha az. En sık ölüm nedeni fazla sulamadır; yapraklar yumuşar, dökülür, kökler çürür. Sukulent çeşitleri rehberimiz onu benzerlerinden ayırmana yardım eder. ASPCA para ağacını (eski adıyla Crassula argentea) kedi ve köpekler için zehirli sayıyor.

Şans bambusu: aslında bambu değil
NC State açıkça söylüyor: şans bambusu bir bambu değil. Batı Afrika'dan gelen tropik bir çalı olan Dracaena sanderiana'dır; gövdeleri hediye için çoğu zaman kıvrılır ya da kat kat dizilir. Nemli saksı toprağında da, vazoda suda da yetişir. Suda yetiştirirken NC State klorsuz su kullanmayı, suyu haftada bir değiştirmeyi, kökleri sabitlemek ve vazoyu dengelemek için dibe çakıl koymayı ve ara sıra çok sulandırılmış sıvı gübre vermeyi öneriyor. Bol ama dolaylı ışık ister. NC State iki yaygın soruna dikkat çekiyor: fazla sulama yaprakları sarartır ve gövdeleri çürütür, kuru hava ise yaprak uçlarını kahverengileştirir. Suda yetişen bir şans bambusunda sararan bir gövde görürsen suyu değiştir, çürüyen kısmı ayır. Yenirse kedi ve köpekler için zehirlidir (ASPCA tüm Dracaena türlerini zehirli sayıyor); kusma ve salya belirtiler arasında.

Paşa kılıcı: sulamayı unutanların uğuru
Dik yapraklı paşa kılıcı bazı ülkelerde evi koruyan, uğurlu bir bitki olarak satılır ve bu listede yaşatması en kolay olanıdır. Az ışığa, kuru havaya ve seyrek sulamaya dayanır; onu öldüren şey sürekli ıslak topraktır. Sulamalar arasında toprağı tamamen kurut, kışın ayda bir ya da iki ayda bir sulaman yeterli. ASPCA kedi ve köpekler için zehirli sayıyor; genellikle mide rahatsızlığı yapar.
Çin para bitkisi: paylaşılan uğur
Uzun saplardaki yuvarlak yapraklar bozuk paraya benzer; bitki dibinde çok sayıda yavru verir, bu yüzden "dostluk bitkisi" diye de anılır ve elden ele dolaşır. Bol ama dolaylı ışık ver ve saksıyı sık sık çevir, çünkü pencereye doğru belirgin biçimde eğilir. Toprağın üst birkaç santimi kuruyunca sula; sürekli ıslak kalırsa çürür. ASPCA iki başka Pilea türünü zehirsiz sayıyor ama Pilea peperomioides'i listelerinde bulamadık; evcil hayvanın bitki kemiriyorsa ulaşamayacağı yere koy.

Dört yapraklı oxalis: yonca benzeri
Bazı Oxalis türlerinin dört yaprakçığı vardır ve özellikle yılbaşı civarında "uğur yoncası" diye satılır. ASPCA bütün cinsi "good luck plant" adıyla listeliyor ve kedi ve köpekler için zehirli sayıyor; çok miktarda yenirse böbreklere zarar verebilir. Oxalis bol ışık sever; çiçekten sonra ya da sıcakta yapraklarını döküp dinlenmeye girebilir. Bu ölüm değil: sulamayı azalt, dinlenmesine izin ver, yeni yapraklar geri gelir.
Gerçekten yaşayacak bir uğur bitkisi nasıl seçilir?
- Önce ışığına bak. Karanlık bir koridordaki para ağacı uzar ve yaprak döker; paşa kılıcı idare eder.
- Evcil hayvanını düşün. Kedin ya da köpeğin varsa bu listede ASPCA'nın zehirsiz saydığı tek bitki pachira. Daha fazlası için kedi ve köpekler için güvenli bitkiler ve kediler için zehirli bitkiler listelerimize bak.
- Az sula. Listedeki her bitki ıslak toprakta çürür. Ev bitkileri ne sıklıkla sulanmalı yazımız parmak testini anlatıyor.
- Hediye mi edeceksin? Yanına bir bakım notu ekle. Flori bitkiyi fotoğraftan tanıyıp sulama hatırlatıcısı kurabilir; uğuru yaşatmak yeni sahibine kalır.
Evcil hayvanın zehirli bir bitkiyi kemirdiyse belirtileri beklemeden hemen veterinerini ya da ASPCA Hayvan Zehir Kontrol Merkezi'ni (ASPCA Animal Poison Control) ara. Kemirilen bitkinin adını bilmiyorsan fotoğrafını çek ya da bir parçasını yanına al; hangi bitki olduğu, verilecek kararı hızlandırır.
Sık sorulan sorular
En çok para getirdiğine inanılan bitki hangisi?
Pachira ile para ağacı (Crassula ovata) bereketle en çok anılan iki bitkidir. Bunlar gelenek, kanıtlanmış etki değil; ama ikisi de bol ışık ve dikkatli sulamayla kolay yaşar.
Şans bambusu kediler için güvenli mi?
Hayır. Şans bambusu bir Dracaena'dır ve ASPCA Dracaena türlerini kedi ve köpekler için zehirli sayar; kusma ve salya görülebilir. Ulaşamayacakları yere koy.
Hangi uğur bitkisi evcil hayvanlar için güvenli?
ASPCA pachirayı (Pachira aquatica) kedi ve köpekler için zehirsiz sayıyor. Yine de herhangi bir bitkiyi yemek hafif mide rahatsızlığı yapabilir.
Şans bambusu suda mı toprakta mı yetişir?
İkisi de olur. Suda NC State klorsuz suyu haftada bir değiştirmeyi ve kökleri sabitlemek için çakıl koymayı öneriyor; toprakta karışımı nemli ama çamur gibi değil tut.

ASPCA'nın kedi ve köpek listelerinden kontrol edilmiş 14 güvenli ev bitkisi: ışık ihtiyacı, hangi zehirli bitkinin yerine geçtiği, zehirlenmede ne yapılır.
Kaynaklar
Genel bitki bakım bilgisidir. Her bitki farklıdır; değerli bir bitkide ya da hızla yayılan bir sorunda yerel bir fidanlığa veya bitki uzmanına danış.




