Yapraklarda Ödem: Kabarcıklar ve Şişlikler

Yapraklarda ödem nedir?

Ödem, bitki kökleri suyu yaprakların buharlaştırabildiğinden daha hızlı çektiğinde yapraklarda, genellikle yaprak altlarında beliren küçük kabarcık ve şişliklerin adıdır. Bir zararlı ya da enfeksiyon değil, fizyolojik bir bozukluktur: Penn State yayım servisi ödemi yetiştirme koşullarından kaynaklanan, bulaşıcı olmayan bir sorun olarak tanımlar; yani bitkiden bitkiye geçmez. Bu rehberde ödemin neye benzediğini, kabuklu bit, pas ve kırmızı örümcek gibi benzerlerinden nasıl ayırt edileceğini tek bir karşılaştırma tablosunda ve yeni yaprakların temiz çıkması için neyi değiştirmen gerektiğini bulacaksın.

İşleyiş basittir. Kökler ıslak topraktan su çekmeye devam eder, ama serin, nemli, loş ya da durgun havada yapraklar çok az su kaybeder. Wisconsin Üniversitesi Bitki Hastalıkları Teşhis Kliniği, suyun yaprak hücrelerinde birikip bazılarını patlattığını ve kabarcıkların böyle oluştuğunu açıklar.

Ödem neye benzer?

İlk belirtiler kolayca gözden kaçar. Wisconsin kliniği ve Penn State'e göre şunlara bak:

• Yaprağın alt yüzünde, çoğunlukla yaşlı yapraklarda ve sıklıkla kenarlara yakın başlayan küçük, yarı saydam, sulu kabarcıklar.
• Üst yüzde, damarların arasında, tam kabarcıkların üstüne denk gelen küçük sarı noktalar (Penn State bunu sardunyada erken belirti olarak anlatır).
• Yaprağı ışığa tuttuğunda çevresindeki dokudan daha açık renkli görünen lekeler.
• Büyüyen ya da birleşen, sonra patlayıp kuruyarak açık kahverengi, mantarımsı, kabuklu lekelere dönüşen kabarcıklar.
• Ağır durumlarda sararan, büzüşen, kıvrılan ve dökülen yapraklar.

RHS, patlayan kabarcıkların beyaz ve tozlu ya da pas renginde ve pullu görünebileceğini, kamelya gibi odunsu bitkilerde mantarımsı lekeler ya da sırtlar oluşabileceğini ekler. Kabarcıklar gövdede ve nadiren çiçeklerde de görülebilir.

Ödeme ne sebep olur?

Köklerin daha çok su çekmesine yol açan ve aynı anda yaprakların su kaybını yavaşlatan her şey. Kaynakların saydığı nedenler:

• Islak toprak: Sürekli ıslak ya da su tutan toprak, özellikle de toprak ılıksa; kökler su çekmeye devam eder.
• Su kaybını yavaşlatan hava: Yüksek nem, serin hava, düşük ışık, bulutlu hava ve zayıf havalandırma.
• Yanlış saatte sulama: Sıcaklığın düşüp nemin arttığı geceye ıslak giren toprak.
• Azalan yaprak: RHS, yaprak ya da sürgün kesmenin ödemi tetikleyebileceğini belirtir, çünkü su kaybedecek daha az yaprak kalır.
• İlaçlar: Nadiren böcek ya da mantar ilaçlarına verilen bir tepki (RHS); Wisconsin kliniği de yaprağın normal su kaybını engelleyen yağlı ilaçları anar.

Ev içinde bu bileşim en çok karanlık ve serin aylarda görülür; toprak daha uzun süre ıslak kalır, bitkiler yavaş büyür. Toprağın neredeyse hiç kurumuyorsa ev bitkileri nasıl sulanır rehberimizi oku.

Hangi bitkilerde ödem görülür?

RHS her bitkinin etkilenebileceğini, ama bazılarının özellikle yatkın olduğunu söyler: kaktüsler, ekeverya gibi sukulentler, kamelya, okaliptüs, küpe çiçeği, orkideler, sardunyalar (Pelargonium), peperomyalar ve sarılıcı bitkiler. Penn State özellikle sarkık sardunyayı (Pelargonium peltatum), hele kök kütlesi üst aksamına göre büyük olan bitkileri öne çıkarır. Pencere önünde en yakından izlemen gerekenler, kışı serin odalarda geçiren sukulentler, peperomyalar ve sardunyalardır.

Ödem mi, başka bir şey mi?

Ödem sıklıkla zararlı ya da hastalıkla karıştırılır. RHS küpe çiçeği pasıyla karışabileceği konusunda uyarır, Penn State de sardunyadaki görüntünün bakteriyel yanıklığa benzediğini söyler. Herhangi bir ilaç sıkmadan önce tabloyla olasılıkları daralt.

Karar veremiyorsan Dr. Flori yaprak altının yakın çekim bir fotoğrafına bakıp sulama ve ışık hakkında sorular sorarak olası nedeni söyleyebilir. Sardunyada akarları elemek önemlidir: Penn State, kırmızı örümceğin beslenmesinin ödeme katkıda bulunabileceğini belirtir. Nasıl doğrulanacağını kırmızı örümcek rehberimizde anlattık.

Ödem nasıl düzelir?

Çözüm, su alımını ve su kaybını yeniden dengelemektir. Sulamadan başlayarak şu adımları izle:

1. Kapalı havalarda daha seyrek sula. Wisconsin kliniği bulutlu dönemlerde ve düşük ışıkta daha seyrek sulamayı önerir. Önce toprağı yokla, üst katman kurumaya başlayınca sula; ama toprağın tamamen kurumasına da izin verme, RHS iki uçtan da kaçınmayı önerir.
2. Sabah sula ki toprak, serin ve daha nemli geceden önce suyunu süzmüş olsun.
3. Altlıkları boşalt. Wisconsin kliniğinin önerdiği gibi sulamadan yaklaşık 30 dakika sonra altlıkta biriken suyu dök.
4. Toprağı ve drenajı kontrol et. Suyu iyi süzen bir karışım kullan; toprak sürekli çamur gibi kalıyorsa RHS taze toprağa aktarmayı ve saksıyı ayaklarla yükseltmeyi önerir. Bu sırada köklere de bak; koyu ve yumuşaklarsa kök çürümesi kurtarma planımızı izle.
5. Hava akışını artır. Bitkilerin arasını aç ve havalandır; özellikle kış bahçelerinde, cam balkonlarda ve seralarda.
6. Daha çok ışık ve sıcaklık ver. Daha aydınlık bir yer ve biraz daha sıcak bir oda, yaprakların normal su kaybetmesine yardım eder.
7. Yaprakları kuru tut. Penn State yaprakları ıslatmamayı önerir, çünkü ıslak yapraklar daha az su kaybeder. Bitki toparlanana kadar yağlı ilaç kullanma.

Ödeme yatkın bitkilerde, serin bir odada nem tepsisi ve nemlendiriciyle dikkatli ol: Yüksek nem tetikleyicilerden biridir. Hangi bitkinin gerçekten havada fazladan neme ihtiyaç duyduğunu iç mekân bitki nemi rehberimizde anlattık.

Ödemli yapraklar koparılmalı mı?

Hayır, en azından bitki hâlâ etkilenmişken değil. RHS, etkilenen yaprakları koparmanın durumu kötüleştirdiği konusunda uyarır, çünkü su bırakacak daha az yaprak kalır. Mantarımsı izler kaybolmaz ama yalnızca görüntüyü bozar: Wisconsin kliniği ödemin genellikle öldürücü olmadığını, yine de yoğun izlerin fotosentez yapabilen yaprak alanını azalttığını söyler. İyileşmeyi yeni yapraklara bakarak değerlendir. Koşullar düzelince yeni sürgünler pürüzsüz ve temiz gelmelidir; kötü hasar görmüş yaşlı yaprakları sonra, birkaçar birkaçar temizleyebilirsin. Yeni sürgünleri beklerken Flori'nin Bitki Hastanesi bitkiyi bir takip planıyla gözetim altında tutabilir.

Kışın ödem nasıl önlenir?

Ev içindeki ödemin çoğu günler kısa, odalar serinken ortaya çıkar. Büyüme yavaşladıkça daha seyrek sula, sukulent, peperomya ve sardunya gibi ödeme yatkın bitkileri evin en aydınlık yerinde tut ve onları ıslak toprakla soğuk bir odada bırakma. Karanlık aylarda sulama ve ışık için kışın ev bitkisi bakımı rehberimize göz at.

Sıradaki rehber · 4 dk okumaEv Bitkileri Nasıl Sulanır: Ne Zaman, Ne Kadar?

Ev bitkilerini takvime göre değil toprağa göre sulayın: ne zaman ve ne kadar su verilir, drenaj, mevsimler ve fazla ya da az sulama belirtileri.

Okumaya başla →

Flori editör ekibi

Flori ekibi tarafından yazıldı ve doğrulandı. Her rehber RHS, üniversite yayım servisleri ve ASPCA gibi bahçecilik kaynaklarına dayanır; tavsiyeler değiştikçe güncellenir. Rehberleri nasıl yazıyoruz

Genel bitki bakım bilgisidir. Her bitki farklıdır; değerli bir bitkide ya da hızla yayılan bir sorunda yerel bir fidanlığa veya bitki uzmanına danış.