Yatak Odası İçin Bitkiler ve Gece Oksijen Efsanesi
Bitkiler yatak odasında gece oksijen mi çalar, oksijen mi verir? İki iddiayı kaynaklarla sınadık; ışık, sulama ve hayvan güvenliğiyle 7 bitki.

Yatak odasında bitki bulundurmak güvenlidir: RHS'ye göre bitkilerin gece kullandığı oksijen bizim için fark yaratmayacak kadar azdır. Tersi iddia da tutmaz: hiçbir ev bitkisi gece anlamlı miktarda oksijen eklemez ya da gerçek bir odanın havasını temizlemez. Yatak odası için az ışığa ve ihmale dayanan paşa kılıcı, zamia ya da kurdele çiçeğini seç.
Öne çıkanlar
- Bitkiler gece solunum yapar ama RHS'ye göre kullandıkları oksijen insanlar için önemsizdir.
- Kaktüs ve sukulentler gözeneklerini gece açar, ama birkaç saksı yatak odasındaki oksijeni fark edilir ölçüde değiştiremez.
- Iowa State Extension'a göre 1989 NASA odacık çalışmasına rağmen ev bitkilerinin gerçek evlerde hava kalitesine etkisi çok azdır.
- Paşa kılıcı, zamia ve aspidistra loş yatak odalarına ve unutulan sulamalara en iyi dayananlardır.
- Evcil hayvan varsa kurdele çiçeği, aspidistra, salon palmiyesi ya da kelebek orkide seç; lavanta ve aloe ASPCA'nın zehirli listelerinde.
Yatak odasında bitki bulundurmak zararlı mı?
Hayır. Yatak odasındaki bitkilerin peşinde birbirine zıt iki efsane dolaşır. Birine göre bitkiler gece oksijenini çalar ve odadan çıkarılmalıdır; diğerine göre paşa kılıcı gibi "gece oksijen veren bitkiler" havayı temizler ve uykuya iyi gelir. Bu rehber ikisini de bahçecilik kaynaklarıyla sınıyor, ardından tipik bir yatak odasına uyan yedi bitkiyi; her birinin istediği ışık ve sulamayla, ASPCA'nın kedi ve köpekler için zehirli sayıp saymadığıyla birlikte listeliyor. Odada bir evcil hayvan da uyuyorsa bu son sütun herhangi bir oksijen iddiasından çok daha önemlidir.
Bitkiler gece oksijen tüketir mi?
Tüketir, ama önemsiz bir miktarda. İngiltere Kraliyet Bahçecilik Derneği (RHS), bitkinin gündüz fotosentez ve solunumu aynı anda yaptığını, oksijenin de fotosentezin bir yan ürünü olarak açığa çıktığını anlatır. Gece fotosentez durur, çoğu bitki stomalarını (yaprak gözeneklerini) kapatır ve solunum sürer: içeri biraz oksijen girer, dışarı karbondioksit çıkar. RHS, bitkilerin geceleri oksijen kullandığı için yatak odasında zararlı olduğu yönündeki eski inanışı anar ve emdikleri miktarın bizim için hiçbir fark yaratmayacak kadar küçük olduğunu söyler. Aynı odada uyuyan bir insan çok daha fazlasını solur.
Gece oksijen veren bitki efsanesi: bazı bitkiler gece oksijen verir mi?
İnternetin abarttığı yer burası. RHS, kaktüslerin ve sukulentlerin farklı bir ritim geliştirdiğini anlatır: su kaybetmemek için stomalarını gündüz kapalı tutar, karbondioksit almak için geceleri açarlar ve bu karbondioksidi güneş doğunca fotosentezde kullanırlar. Bu gece alımı gerçek bir bitki biyolojisidir; paşa kılıcı, aloe ve benzerlerinin "gece oksijen veren bitki" diye satılmasının nedeni de budur.
Sorun ölçekte. Sıradan bitkilerin gece kullandığı oksijen önemsenmeyecek kadar azsa, pencere önündeki birkaç saksının gaz alışverişi de bir yatak odasındaki oksijeni anlamlı ölçüde artıramaz. Paşa kılıcını az ışığa ve ihmale dayandığı için seç, soluduğun havayı değiştireceği için değil.
Yatak odası bitkileri havayı temizler mi?
Hava temizleme iddiası genellikle bir NASA çalışmasına dayanır. Iowa State Üniversitesi Extension, 1989'da NASA bilim insanlarının bitkilerin kapalı test odacıklarındaki uçucu organik bileşikleri azaltabildiğini bulduğunu, bunun da filodendron, barış çiçeği ve kurdele çiçeği gibi "havayı temizleyen bitki" listelerine yol açtığını anlatır. Ama bu ev bitkilerinin bir evde ya da ofiste hava kalitesine çok az etkisi olduğu sonucuna varır; çünkü kapalı bir odacık gerçek bir odaya hiç benzemez. Yatak odasının havasını tazeleyen şey havalandırmadır; bitkiler süsler. Iowa State yine de bitkileri bırakmamayı önerir: evi güzelleştirirler ve kışın ilgilenecek yeşil bir şey sunarlar. RHS de araştırmaların ev bitkilerini iyi oluş hâliyle ilişkilendirdiğini ekler.
Yatak odası için hangi bitkiler uygun?
Yatak odaları çoğunlukla geceleri kullanılır, gündüz perdeleri yarı kapalıdır ve sulamayı en çok unuttuğumuz yerdir. Bu yüzden en iyi yatak odası bitkileri orta düzey ışığa ve ara sıra ihmale dayananlardır. Aşağıdaki ışık ve sulama bilgileri Iowa State'in kolay ev bitkileri listesinden, evcil hayvan durumu ASPCA'nın köpek ve kedi listelerinden.
| Bitki | Işık | Sulama | Kedi ve köpek (ASPCA) |
|---|---|---|---|
| Paşa kılıcı (Sansevieria trifasciata) | Az ışıktan doğrudan ışığa | Sulamalar arasında toprak kurusun | Zehirli |
| Zamia, ZZ bitkisi (Zamioculcas zamiifolia) | Az ışıkta çok iyi gelişir | Kuraklığa çok dayanıklı | Baktığımız listelerde yok; ulaşılmayacak yere koy |
| Salon sarmaşığı, potos (Epipremnum aureum) | Az ile orta ışık | Toprak orta derecede kurusun | Zehirli |
| Kurdele çiçeği (Chlorophytum comosum) | Dolaylı ışık | Orta nem | Zehirsiz |
| Barış çiçeği (Spathiphyllum) | Az ışık; en iyi dolaylı güneşte çiçek açar | Toprağı nemli tut | Zehirli |
| Aspidistra (Aspidistra elatior) | Az ışığa çoğu bitkiden iyi dayanır | İyi drene olan, eşit nemli toprak | Zehirsiz |
| Kalp yapraklı filodendron (Philodendron hederaceum) | Az ile dolaylı ışık | Eşit nemli tut | Zehirli |
ASPCA listelerinden iki güvenli seçenek daha: salon palmiyesi (listede bamboo palm adıyla) ve kelebek orkide (Phalaenopsis). Daha fazla alternatif için kedi ve köpekler için güvenli bitkiler rehberimize bak.
Yatak odana göre nasıl seçmeli?
- Loş oda ya da kuzeye bakan pencere: zamia, paşa kılıcı ya da aspidistra. Yine de az ışığa dayanmak ışıksız yaşamak demek değildir; bitkiyi ne zaman pencereye yaklaştıracağını bitkinin daha fazla ışık istediğini gösteren işaretler yazımız anlatıyor.
- Sulamayı unutuyorsan: kurumaya dayanan paşa kılıcı ya da zamia. Nemli toprak isteyen barış çiçeğinden kaçın.
- Odada kedi ya da köpek uyuyorsa: kurdele çiçeği, aspidistra, salon palmiyesi ya da kelebek orkide. Barış çiçeğiyle potosun neden başka odada kalması gerektiğini kediler için zehirli bitkiler listemiz açıklıyor.
- Raftan sarkan bir bitki istiyorsan: potos ya da kalp yapraklı filodendron; evcil hayvanların ulaşamayacağı yükseklikte.
Bunların birkaçını başlangıç bitkileri rehberimiz daha ayrıntılı anlatıyor. Elindeki bitkinin hangisi olduğundan emin değilsen Flori onu fotoğraftan tanıyıp ışık, sulama ve zehirlilik bilgilerini içeren bakım profilini gösterebilir.
Yatak odasındaki bitkiler nasıl sağlıklı tutulur?
Yatak odasındaki bitkiler odanın kendisinden pek zarar görmez; asıl zarar alışkanlıklardan gelir. En önemlileri dört tane.
- Takvime göre değil, toprağa göre sula. Iowa State'e göre paşa kılıcı ve zamia sulamalar arasında toprağın kurumasını ister; barış çiçeği, aspidistra ve kalp yapraklı filodendron ise toprağın eşit nemli kalmasını sever. Sulamadan önce parmağını toprağa sok; gerisini ev bitkileri nasıl sulanır yazımız anlatıyor.
- Bitkileri ısıtıcılardan uzak tut. Kalorifer petekleri ve sıcak hava çıkışları, kalorifer mevsiminde yaprakları kurutur. Peteğin hemen üstündeki pencere önü bu yüzden kötü bir yerdir; bitkiyi en azından yan tarafa kaydır.
- Işığı dürüstçe değerlendir. Akşam sana aydınlık gelen bir köşe, özellikle perdeler gündüz yarı kapalıysa, bitki için loş olabilir. Soluk ve uzayıp incelen yeni sürgünler, bitkiyi pencereye yaklaştırma zamanının geldiğini gösterir.
- Odayı kiminle paylaştığını düşün. Yerdeki bir saksı meraklı bir kedinin ya da yavru köpeğin erişimindedir. Zehirli bir bitkinin yeri yüksek bir raf ya da başka bir odadır; zehirsiz bitkilerde bile çiğnenen yapraklar mide bulandırabilir, bu yüzden bitkiyi hayvanın oyun alanından uzak tutmak her durumda iyi bir fikirdir.
Komodindeki lavanta ve aloe ne olacak?
İkisi de "uyku" ve "gece oksijeni" için sık önerilen bitkilerdir ve ikisi de ASPCA'nın kedi ve köpekler için zehirli bitkiler listesinde yer alır. Yatak odasını evcil hayvanlarla paylaşıyorsan zehirsiz listeden bir bitki seç. Hangisini seçersen seç, drenaj delikli bir saksı ve düzenli boşalttığın bir altlık kullan; böylece yatak odası bayat, ıslak toprak kokmaz.
Sık sorulan sorular
Yatak odasında bitkiyle uyumak zararlı mı?
Hayır. Bitkiler gece biraz oksijen kullanır ama RHS bu miktarın odada uyuyan insanlar için hiçbir fark yaratmayacak kadar küçük olduğunu söyler.
Gece en çok oksijen veren bitki hangisi?
Hiçbiri fark yaratacak kadar vermez. Kaktüsler ve birçok sukulent geceleri karbondioksit alır, ama birkaç saksı bir yatak odasındaki oksijeni anlamlı ölçüde değiştiremez.
Paşa kılıcı yatak odasının havasını temizler mi?
Fark edilir ölçüde değil. İddianın dayandığı NASA çalışması kapalı odacıklarda yapıldı; Iowa State Extension ev bitkilerinin gerçek evlerde hava kalitesine çok az etkisi olduğunu söyler.
Kedi ve köpekler için güvenli yatak odası bitkileri hangileri?
ASPCA kurdele çiçeği, aspidistra, salon palmiyesi ve kelebek orkideyi kedi ve köpekler için zehirsiz sayar. Paşa kılıcı, potos, barış çiçeği, lavanta ve aloe zehirli listelerindedir.
Kaynaklar
- Kraliyet Bahçecilik Derneği (RHS): How plants breathe and exchange gases
- Iowa State Üniversitesi Extension: Do houseplants actually improve indoor air quality?
- Iowa State Üniversitesi Extension: Easy, low-maintenance houseplants
- ASPCA: Köpekler için zehirli ve zehirsiz bitkiler listesi
- ASPCA: Kediler için zehirli ve zehirsiz bitkiler listesi
Genel bitki bakım bilgisidir. Her bitki farklıdır; değerli bir bitkide ya da hızla yayılan bir sorunda yerel bir fidanlığa veya bitki uzmanına danış.
