Çelikle Bitki Çoğaltma

Bitkin hangi tür çelikle çoğalır?

Çelikle bitki çoğaltma, yeni ev bitkisi edinmenin en ucuz yoludur; Penn State Extension çelikleri en yaygın ve en kolay çoğaltma yöntemi olarak tanımlar. İşin püf noktası, her bitkinin aynı şekilde köklenmemesidir. Pothos bir gövde parçasından, Afrika menekşesi sapıyla birlikte tek bir yapraktan, paşa kılıcı ise bir yaprak diliminden köklenir. Yanlış yöntemi seçersen çelik saksıda çürüyene kadar bekler. Bu rehber Iowa State Üniversitesi Extension, Kraliyet Bahçecilik Derneği (RHS) ve Penn State'in önerilerinden derlenen yöntem ve bitki tablosuyla başlıyor; ardından her yöntemi boyları, ışığı, sıcaklığı ve köklenme süreleriyle anlatıyor. Orkidelerin kendine has kuralları var; onları orkide nasıl çoğaltılır yazımız anlatıyor.

Bitkiye göre çelik: yöntem, boy ve köklenme süresi

Süreler Iowa State'ten, bitkiler ve boylar Iowa State, RHS ve Penn State'ten. Iowa State en iyi zamanın ilkbahar başı olduğunu, ama çoğu ev bitkisinin yılın her döneminde çoğaltılabildiğini söyler; RHS ise bitkilerin aktif büyüdüğü ilkbahar sonu ve yaz başını tercih eder. Kısacası en iyisi büyüme mevsiminin başıdır.

Gövde çeliği nasıl alınır?

1. Ana bitkiyi bir gün önce sula. Iowa State çeliğin suya doymuş başlaması için bunu önerir.
2. Sağlıklı, zararlısız ve bitkinin eksikliğini hissetmeyeceği bir dal seç; temiz ve keskin bir makasla bir yaprak boğumunun hemen altından kes. RHS 8–10 cm hedefler; Iowa State en az iki boğumlu 8–15 cm'lik çeliklere izin verir.
3. Alt yaprakları temizle, tepede iki üç yaprak bırak, çiçekleri kopar. Iowa State su kaybını azaltmak için çok büyük yaprakların kısaltılmasını önerir.
4. Köklendirme hormonu isteğe bağlıdır. Kullanacaksan biraz ayrı bir kaba dök, asla orijinal kutuya batırma ve etiketteki talimata uy: Iowa State de Penn State de fazlasının köklenmeyi yavaşlattığını belirtir.
5. Çeliği yerleştir: kalemle açtığın deliğe en az bir boğum toprağın altında kalacak, hiçbir yaprak gömülmeyecek şekilde, en az 5 cm derinliğinde, drenaj delikli temiz bir saksıya.

Köklendirme karışımı için RHS yarı yarıya torfsuz çok amaçlı harç ve perlit kullanır; artık perlit yerine çakıl kumunun tercih edildiğini de not eder. Iowa State perlit, kum, vermikülit, iri sfagnum yosunu ya da bunların torfla karışımını sayar; saksı toprağını yalnızca karışımın bir parçası olarak önerir. Malzemeleri ev bitkileri için en iyi toprak yazımız anlatıyor. Difenbahya ve drasena için Penn State kısa gövde parçasını bir boğumu gömülü olacak şekilde dik dikmeyi ya da yatırıp yarısını gömmeyi anlatır.

Yaprak çelikleri: Afrika menekşesi, peperomya ve paşa kılıcı

Saplı yaprak çeliği. Iowa State 2,5–4 cm sapı olan sağlam, sağlıklı bir yaprağın 45 derecelik açıyla toprağa batırılıp çevresinin hafifçe bastırılmasını önerir. Penn State sapı daha kısa, en fazla 1 cm kadar bırakır. Kökler genellikle üç dört haftada oluşur, sapın dibinde minik yavrular altı sekiz haftada görünür. Saksıya alırken yavruları çekerek ya da keserek ayır; eski yaprak kahverengileşince atılabilir.

Yaprak dilimi çeliği. Iowa State paşa kılıcı yaprağını 8–10 cm'lik dilimlere ayırır ve hangi ucun aşağıda kalacağını unutmamak için her dilimin üst ucuna bir çentik açar; ters dikilen dilimler köklenmez. Her dilimi 2,5–5 cm derinliğe bastır; yeni sürgünler yaklaşık iki ayda dipte belirir. Bir uyarı: kenarı sarı çizgili 'Laurentii' gibi alacalı çeşitler yaprak diliminden çoğaltıldığında genellikle bu çizgiyi kaybeder. Onları bölerek çoğalt; kök topunu nasıl ele alacağını stressiz saksı değişimi yazımız gösteriyor.

RHS'ye göre yeşim bitkisi gibi sukulentler de çakıllı toprağın üstüne ya da biraz suya bırakılan tek yapraktan çoğalabilir; kök verince çok süzek bir harca dikilir. Bunun için sukulent ve kaktüs toprağı yazımıza bak.

Çelikler nerede köklenmeli?

• Işık: Iowa State'e göre günde dört altı saat bol ama dolaylı ışık. Fazla ışık özellikle örtü altında yaprakları yakar; az ışık köklenmeyi yavaşlatır ve çürümeyi davet eder.
• Sıcaklık: 18–24 °C hava sıcaklığı idealdir; karışımı 24–27 °C'ye ısıtan bir ısıtıcı mat daha iyi sonuç verir (Iowa State, Penn State).
• Nem: saksıyı şeffaf bir poşet ya da kapakla ört; çubuk ya da pipetlerle yapraklara değmesini engelle ve biraz hava girsin diye sıkıca kapatma. Penn State nemin çeliği kurumaktan koruyacak kadar yüksek, hastalığa yol açacak kadar yüksek olmaması gerektiğini vurgular.
• Nem dengesi: karışımı nemli tut ama çamur yapma; sık kontrol et.

Suda mı, toprakta mı?

Pek çok gövde çeliği bir bardak suda köklenir ve bunu izlemek keyiflidir. RHS su seviyesini en alttaki yaprakların hemen altında tutar. Iowa State bedelini de hatırlatır: suda oluşan kökler daha kaba olur ve genç bitki saksıya alındıktan sonra solabilir, yaprak dökebilir ya da uçlarından kuruyabilir. Suyu haftada bir iki kez değiştir, gelişen köklerin asla havada kalmasına izin verme ve kök yumağı oluşmasını beklemeden, kökler yaklaşık 2,5 cm olunca saksıya al.

Çelik ne zaman saksıya alınır?

Kökler 2,5 cm ya da daha uzun olunca Iowa State çeliğin normal saksı toprağına alınmasını, bol dolaylı ışıkta iyice sulanmasını ve genellikle birkaç hafta içinde tutunduktan sonra düzenli gübrelemeye başlanmasını önerir. RHS yaklaşık 8–10 cm genişliğinde küçük bir saksı kullanır, bitki büyüdükçe bir boy büyüğüne geçirir ve daha gür bir bitki için büyüme ucunun parmakla koparılmasını önerir. Yeni saksı unutulmasın diye Flori'de ilerleme fotoğrafı ya da sulama hatırlatıcısı kur; bir çeliğin dibi yumuşayıp kararırsa Dr. Flori bunun çürüme olup olmadığını anlamana yardım edebilir.

Flori editör ekibi

Flori ekibi tarafından yazıldı ve doğrulandı. Her rehber RHS, üniversite yayım servisleri ve ASPCA gibi bahçecilik kaynaklarına dayanır; tavsiyeler değiştikçe güncellenir. Rehberleri nasıl yazıyoruz

Genel bitki bakım bilgisidir. Her bitki farklıdır; değerli bir bitkide ya da hızla yayılan bir sorunda yerel bir fidanlığa veya bitki uzmanına danış.