Kışın Evde Fesleğen, Nane ve Maydanoz Yetiştirme

Hangi otlar kışın evde yaşar, ne kadar ışık ister, fesleğen neden zorlanır ve bahçedeki otları dondan önce nasıl içeri alırsınız? Adım adım rehber.

Kışın Evde Fesleğen, Nane ve Maydanoz YetiştirmeFotoğraf: Jjvaca · CC BY-SA 3.0
Kısa cevap

Çoğu ot günde yaklaşık 6 saat doğrudan güneş ister; kış penceresi bunu nadiren verir, bu yüzden günde 14–16 saat bitki lambası ekleyin. Frenk soğanı, kekik ve melisa en kolayıdır. Fesleğen en titizidir: 10–12 saat parlak ışık ister, 10 °C'nin altına inmemeli.

Öne çıkanlar

  1. Kışın sınır ışıktır: çoğu ot yaklaşık 6 saat doğrudan güneş ister, çözüm günde 14–16 saat bitki lambasıdır.
  2. Frenk soğanı, melisa ve kişniş 2–6 saat doğrudan güneşle idare eder; fesleğen 10–12 saat parlak ışık ister.
  3. Fesleğeni 10 °C'nin üzerinde tutun, hassas otları geceleri soğuk camdan uzaklaştırın.
  4. Toprak kurumaya başlayınca sulayın; biberiye ve kekik biraz kuru sever, fesleğen asla tamamen kurumamalı.
  5. Maydanoz, nane ve tarhun kedi ve köpekler için zehirlidir; fesleğen değildir (ASPCA).
Bu sayfada8
  1. Kışın evde fesleğen, nane ve maydanoz yetişir mi?
  2. Kışın hangi otlar evde iyi gider, hangileri zorlanır?
  3. Kışın pencere önünde ne kadar ışık olur?
  4. Işık yeterli olsa bile otlar kışın neden zorlanır?
  5. Bahçedeki otları kışa nasıl içeri alırsınız?
  6. Kışın marketten saksıda ot alınır mı?
  7. Kışın otları nasıl gübreler ve toplarsınız?
  8. İç mekân otları kedi ve köpekler için güvenli mi?

Kışın evde fesleğen, nane ve maydanoz yetişir mi?

Yetişir, ama kış kuralları değiştirir. Ağustosta pencerede cıvıl cıvıl duran fesleğen, aralıkta küsmeye başlar: günler kısa, cam soğuk, kalorifer havayı kurutur. İyi haber şu ki bazı otlar kışa zaten uyumlu, geri kalanını da tek bir ucuz çözümle kurtarabilirsiniz: daha fazla ışık. Bu rehber özellikle kış sorununa odaklanır; mutfak bahçesine sıfırdan başlıyorsanız saksı ve toprak ayrıntıları için pencere önünde aromatik bitkiler rehberine bakın.

Penn State Extension temel kuralı şöyle özetliyor: çoğu aromatik bitki günde yaklaşık 6 saat doğrudan güneş ister. Kış aylarında bir pencere bunu nadiren verir.

Kışın hangi otlar evde iyi gider, hangileri zorlanır?

Otları sevdiğiniz sıraya göre değil, ihtiyaç duydukları ışığa göre ayırın. Penn State, defne, biberiye ve kekiği doğrudan güneş isteyen otlar olarak sayıyor; melisa, frenk soğanı ve kişniş ise 2–6 saatle idare ediyor. Fesleğen en titiz olanı: otları içeri alma üzerine bir Extension yanıtı, fesleğenin günde 10–12 saat parlak ışık istediğini ve bunun çoğunlukla yapay ışıkla sağlandığını söylüyor; Penn State ise fesleğenin 10 °C'nin altına dayanamadığını ekliyor.

OtKışın evdeDikkat
Frenk soğanıEn kolayı: 2–6 saat doğrudan güneşle idare ederKedi ve köpekler için zehirli
Melisa, kişniş2–6 saat doğrudan güneş yeterKişniş kısa ömürlü tek yıllıktır: yeniden ekin
Biberiye, kekikEn güneşli pencere ya da bitki lambası gerekirSulamalar arasında toprağın biraz kurumasına izin verin
FesleğenEn zoru: 10–12 saat parlak ışık, 10 °C'nin altına inmemeliTamamen kurumasına izin vermeyin; soğuk pervazdan uzak tutun
NaneKışın yavaşlayabilir ya da toprak üstü kuruyabilir (RHS)Çok yenirse kedi ve köpekler için zehirli
MaydanozAydınlık pencere ister; baktığım kaynaklar kesin saat vermiyorFazla yenirse evcil hayvanlar için zehirli

Her gün fesleğenle yemek yapıyorsanız bitki lambası planlayın. Sadece yeşil ve kesilebilir bir şey istiyorsanız frenk soğanı ve kekikle başlayın, gerisini sonra ekleyin.

Küçük bir saksıda yetişen frenk soğanı, evde en kolay otlardan biri.
Küçük bir saksıda yetişen frenk soğanı, evde en kolay otlardan biri.Fotoğraf: Forest and Kim Starr · CC BY 3.0 us

Kışın pencere önünde ne kadar ışık olur?

Hissettiğinizden az. Aydınlık bir oda bile doğrudan güneş isteyen bir ot için loş kalabilir; ardından gelen soluk ve uzamış büyüme, harekete geçme işaretidir. Penn State'in önerdiği gibi, saksıları düzenli çevirin ki bitkinin her yanı ışık alsın.

Pencere yetmiyorsa Penn State, otların 15–30 cm üzerine iki adet 40 watt'lık soğuk beyaz floresan tüp takıp günde 14–16 saat yakmayı öneriyor. Modern LED bitki lambaları da aynı işi görür; lambanın yüksekliği ve süresi için bitki lambası rehberimize bakın. Prizli bir zaman rölesi hatırlama derdini ortadan kaldırır.

Işık yeterli olsa bile otlar kışın neden zorlanır?

Kışın otlara üç şey zarar verir; ışık yalnızca ilkidir.

  • Soğuk cam ve hava akımı. Donuk cama değen yapraklar zarar görür; Extension tavsiyesi otları hava akımından ve kuru ısıtıcı üfleyicilerinden uzak tutmaktır. Penn State gündüz en az 18–21 °C, geceleri 13–16 °C öneriyor; çoğu ot yaklaşık 5–8 °C'ye kadar dayanır ama fesleğen dayanmaz. Gece hassas saksıları pervazdan oda içine alın.
  • Kuru kalorifer havası. Isıtma, iç mekânı yılın en kuru haline getirir. Penn State saksıları gruplamayı, nemli çakıl tepsilerine koymayı ya da nemlendirici kullanmayı öneriyor. Zararın nasıl göründüğü için kalorifer ve kuru hava rehberine bakın.
  • Fazla sulama. Loş havada büyüme yavaşlar, toprak daha uzun ıslak kalır. Penn State toprak kurumaya başlayınca sulamayı söylüyor: biberiye, kekik, mercanköşk (oregano) ve adaçayı gibi odunsu otlar sulamalar arasında biraz kurumalı, fesleğen ise asla tamamen kurumamalı. Saksılarda mutlaka drenaj deliği olsun.

Islak toprak mantar sineklerini de çağırır; Penn State bunları sarı yapışkan tuzaklar ve daha az sulamayla kontrol ediyor. Ayrıntı için mantar sinekleri rehberimize göz atın.

Bahçedeki otları kışa nasıl içeri alırsınız?

Bu, yaşadığınız yere bağlı. RHS, çoğu otun donmadığı, yağmurda sırılsıklam olmadığı ve tamamen kurumadığı yerlerde kışı dışarıda geçirebileceğini; nane, mercanköşk (oregano), biberiye, kekik ve adaçayının yerleştikten sonra yıl boyu dışarıda yaşayabileceğini söylüyor. Yani Akdeniz ve Ege kıyıları gibi ılıman yerlerde dayanıklı otlar loş bir pervazdan çok dışarıda mutlu olabilir. İç Anadolu gibi sert don olan yerlerde saksıları donmayan aydınlık bir yere ya da içeri alın.

Hassas otlar farklıdır. Bir Extension yanıtına göre don fesleğen, kişniş ve dereotu gibi hassas tek yıllıkları öldürür; RHS de fesleğenin sıcak, aydınlık, donsuz bir yer istediğini söylüyor. Bunları ilk dondan önce taşıyın. Yer azsa aynı kaynak, bütün bitkiyi taşımak yerine gövde çelikleri köklendirmeyi öneriyor. İçeri almadan önce yaprakları zararlılara karşı kontrol edin; Penn State'in dediği gibi, yemeğe katmadan önce yaprakları yıkayın.

Fesleğen yapraklarının yakından görünümü.
Fesleğen yapraklarının yakından görünümü.Fotoğraf: Paul Goyette · CC BY-SA 2.0

Kışın marketten saksıda ot alınır mı?

Alınır, ama beklentiyi gerçekçi tutun. RHS, markette satılan otların genellikle cam altında yetiştirildiğini ve çoğu zaman fazla sulu ve stresli olduğunu, bu yüzden zor alıştığını belirtiyor. Kalabalık saksıyı taze toprakla iki üç küçük saksıya bölün, en aydınlık pencereye koyun ve kısa ömürlü bir ürün gibi görün. Frenk soğanı ve nane bunu en iyi kaldırır. Yeni aldığınız saksıyı birkaç gün gözlemleyin: sararan ya da çöken sapları temizleyin ve toprağı fazla ıslatmayın. Kış koşullarında hızlı sonuç beklemek yerine, bitkinin yeni ortama alışmasına zaman tanıyın.

Kışın otları nasıl gübreler ve toplarsınız?

Hafif davranın. Penn State iki haftada bir düşük dozda suda çözünen gübre öneriyor ve daha sık gübrelemenin lezzet ve kokuya zarar verebileceğini söylüyor. Bazı organik ürünler keskin kokar, etiketi okuyun. Bitki gür kalsın diye uçlardan azar azar toplayın; yavaş büyüyen kış bitkisini asla çıplak bırakmayın. Hasadı tek bir sapa ya da tek bir yaprağa yüklemeyin, bitkinin farklı yerlerinden alın; böylece her dal yeni sürgün verir ve bitki dengeli kalır. Saksı değişimi için Penn State'in dediği gibi kökler drenaj deliğinden çıkınca, erken ilkbaharı bekleyin.

İç mekân otları kedi ve köpekler için güvenli mi?

Hepsi değil. ASPCA fesleğeni kedi ve köpekler için zehirsiz olarak listeliyor; ama maydanoz zehirli (fazla yenirse güneşe duyarlı cilt tahrişi yapabilir) ve nane de zehirli (fazla yenirse kusma ve ishal). Penn State ayrıca tarhunun kedi ve köpekler için zehirli olduğunu belirtiyor. Bunları ulaşamayacakları yere koyun; alternatifler için evcil hayvan dostu bitkiler listemize bakın. Hayvanınız yerse veterinerinizi arayın.

Kışın bitkilerinizi bekleyen diğer sorunlar için kışın ev bitkisi bakımı yazımıza göz atın.

Sık sorulan sorular

Kışın pencere önünde fesleğen yetişir mi?

Ancak güçlü ışık ve sıcaklıkla. Fesleğen günde 10–12 saat parlak ışık ister, bu çoğunlukla bitki lambasıyla sağlanır; 10 °C'nin altına da dayanamaz, bu yüzden soğuk camdan uzak tutun.

Kışın evde en kolay hangi otlar yetişir?

Frenk soğanı, melisa ve kişniş 2–6 saat doğrudan güneşle idare eder, en bağışlayıcıları bunlardır. Biberiye ve kekik için en güneşli pencere ya da bitki lambası gerekir.

Otlar için kışın bitki lambası şart mı?

Çoğunlukla evet. Çoğu ot yaklaşık 6 saat doğrudan güneş ister, kış pencereleri bunu vermez. Penn State, otların 15–30 cm üzerinde günde 14–16 saat yanan floresan tüpler öneriyor.

Bahçedeki otları kışın içeri almalı mıyım?

Fesleğen, kişniş ve dereotu gibi hassas otları ilk dondan önce alın. Kekik, biberiye, adaçayı ve nane gibi dayanıklılar, donmuyor ve ıslak toprakta kalmıyorsa ılıman yerlerde dışarıda kalabilir.

Kaynaklar

Flori editör ekibi

Flori ekibi tarafından yazıldı ve doğrulandı. Her rehber RHS, üniversite yayım servisleri ve ASPCA gibi bahçecilik kaynaklarına dayanır; tavsiyeler değiştikçe güncellenir. Rehberleri nasıl yazıyoruz

Genel bitki bakım bilgisidir. Her bitki farklıdır; değerli bir bitkide ya da hızla yayılan bir sorunda yerel bir fidanlığa veya bitki uzmanına danış.