Kokedama Nasıl Yapılır? Adım Adım

Kokedama yosun topunu 7 adımda yap: gerekli malzemeler, uygun bitkiler ve ne zaman sulanacağını ağırlığından anlamanın yolu.

Kokedama Nasıl Yapılır? Adım AdımFotoğraf: George Balatsos · Public domain
Kısa cevap

Kokedama yapmak için bitkinin köklerini sıkı, nemli bir saksı toprağı topuna yerleştir, nemli levha yosunla sar ve iple bağla. Küçük, yavaş büyüyen bir bitki seç; topu bir kasede ağırlaşana kadar daldırarak sula, hafifleyince yeniden daldır.

Öne çıkanlar

  1. Pothos, filodendron, peperomya veya eğrelti otu gibi küçük, yavaş büyüyen ve biraz kurumaya dayanan bir bitki seç.
  2. Toprağı yeni tutunacak kadar ıslat, topu ikiye böl, kökleri içine koy, yosunla sar ve her yönden bağla.
  3. Dökerek değil daldırarak sula: kaynağa göre 5-20 dakika, top ağırlaşana kadar.
  4. Topu kaldırıp kontrol et: hafifse susamıştır, ağırsa su gerekmez.
  5. Susuzluğa dayanıksız ya da hızlı büyüyen bitkiler çabuk kurur, ilk kokedama için kötü seçimdir.
Bu sayfada7
  1. Kokedama nasıl yapılır, saksısız bitki gerçekten yaşar mı?
  2. Kokedama için neler gerekir?
  3. Kokedama adım adım nasıl yapılır?
  4. Hangi bitkiler kokedamaya uygun, hangileri değil?
  5. Kokedama nasıl sulanır, susadığı nasıl anlaşılır?
  6. Kokedamada neler ters gidebilir?
  7. Dışarıda kokedama denenir mi?

Kokedama nasıl yapılır, saksısız bitki gerçekten yaşar mı?

Kokedama, bitkinin saksı yerine nemli toprak topu içinde yetiştirilmesi, topun yosunla sarılıp iple bağlanmasıdır. İşe yarıyor, ama çoğu anlatımın atladığı bir şartla: top küçük ve kökler açıkta olduğu için normal saksıdan çok daha hızlı kurur. Yani her şey doğru bitkiyi seçmeye ve topu daldırarak sulamaya bağlı. Bu rehberde malzemeleri, adımları, uygun ve uygun olmayan bitkilerin tablosunu ve ne zaman su istediğini anlamanın basit yolunu bulacaksın. Yosunlu projeleri seviyorsan teraryum yapım rehberi cam kavanozlu kuzeni.

Kokedama için neler gerekir?

Missouri Botanical Garden çok kısa bir liste veriyor; çoğu evde zaten var:

  • Kök sistemi küçük bir bitki (pothos veya filodendron çiçeği/dalı ideal).
  • Saksı toprağı. Çok su isteyen ya da köklerle dolu bitkiler için Penn State Extension, toprağa yaklaşık üçte bir oranında akadama (bonsai kili) veya kil kedi kumu karıştırmayı öneriyor; Illinois Extension ise yüzde 70 saksı toprağı ya da torf, yüzde 30 akadama kullanıyor.
  • Levha yosunu (sphagnum gibi) veya İspanyol yosunu.
  • Mumlu ip, sicim ya da şeffaf misina, makas.
  • Bir kase veya kova, eldiven, sergilemek için tabak ya da kanca.
Bir atölye masasında bitkinin kök topunu yuvarlak bir kokedamaya dönüştüren eller.
Bir atölye masasında bitkinin kök topunu yuvarlak bir kokedamaya dönüştüren eller.Fotoğraf: Castorice · CC BY-SA 4.0

Kokedama adım adım nasıl yapılır?

  1. Yosunu yumuşat. Ilık suda esneyene kadar beklet. Illinois Extension bir saat bekletip fazla suyu sıkıyor.
  2. Toprak topunu yap. Missouri Botanical Garden, yaklaşık 10 cm çapında bir top için 2 ölçü (yaklaşık 470 ml) saksı toprağı kullanıyor. Toprak bastırınca tutunana kadar suyu azar azar ekle. Hafifçe havaya atınca dağılmamalı.
  3. Bitkiyi hazırla. Saksısından çıkar, eski toprağı mümkün olduğunca silkele; köklerin çoğu açıkta kalsın.
  4. Bitkiyi yerleştir. Toprak topunu ikiye böl, kökleri ortaya koy, iki yarıyı köklerin etrafında yeniden birleştir.
  5. Yosunla sar. Yosun levhasını yeşil yüzü dışarıda olacak şekilde masaya ser, topu ortaya koy ve yosunu yukarı doğru topla; gövde dışarıda kalsın.
  6. İple bağla. İpi topun etrafına her yönden sar, sıkı ama ezmeyecek kadar, ve düğümle. Asacaksan üstten başla ve askı için uzun bir uç bırak.
  7. Yerine koy. Sığ bir tabağa yerleştir ya da as, ilk daldırma sulamasını yap.

Altındaki yüzeyi koru: Penn State, nemli yosunun mobilyada iz bırakabileceğini söylüyor; bir tabak ya da tepsi kullan.

Hangi bitkiler kokedamaya uygun, hangileri değil?

Missouri Botanical Garden, kök sistemi küçük veya yavaş büyüyen bitkileri seçmeyi söylüyor; Penn State ise biraz kurumaya dayanan bitkilerin bu yönteme en uygun olduğunu belirtiyor. Susuzluğa dayanıksız bitkiler çok hızlı kurur ve sürekli kontrol ister.

İyi seçeneklerNedenIşık
Pothos, filodendron, peperomya, sürünen incirKüçük kök, bağışlayıcıGölge ile parlak dolaylı ışık arası (MBG)
Eğrelti otları, dua çiçeği, afrika menekşesiNemli, ıslak bir topu severGölge (MBG)
Dracaena, kurdele çiçeği, küçük orkidelerIllinois Extension listesindeParlak dolaylı ışık
Sukulentler, inci dizisi, aloe, kalanşoDaha az su ister (Illinois, MBG)Güneş ile yarı gölge arası (MBG)
Fesleğen, kekik, nane, maydanozMBG güneşli yerler için listeliyorGüneş ile yarı gölge arası

Daha zayıf seçenekler büyük, hızlı büyüyen bitkiler ve sürekli ıslak toprak isteyenler: top siz kontrol edene kadar kurur. Evcil hayvan da önemli. ASPCA'ya göre pothos köpekler ve kediler için toksik, kurdele çiçeği (Chlorophytum comosum) ise ikisi için de toksik değil; asılı topu bir hayvan çiğneyebiliyorsa buna göre seç.

Isıtılan evlerde kokedama özellikle hızlı kurur, çünkü kökler açıkta ve top küçüktür. Radyatörün hemen yanına asmak yerine pencere kenarına ya da banyo gibi nemli bir köşeye koymak, sulama aralığını uzatır. İlk denemen için ucuz ve sağlam bir bitki seç; ilk topun biraz kötü çıkması normal, ikincisi çok daha iyi olur.

Sığ bir tepsi üzerinde, yosunla kaplı toplarda duran üç küçük kokedama.
Sığ bir tepsi üzerinde, yosunla kaplı toplarda duran üç küçük kokedama.Fotoğraf: User:Mattes · Public domain

Kokedama nasıl sulanır, susadığı nasıl anlaşılır?

Üstüne su dökme; daldır. Topu bir kaseye koyup ağırlaşana kadar suda beklet. Missouri Botanical Garden 5 ile 10 dakika, Illinois Extension ılık suda 15 ile 20 dakika diyor; yani süre bir aralık, asıl ölçüt ağırlık. Sonra damlaması kesilene kadar süzdür ve tabağına ya da kancasına geri koy. Saksılar için benzer mantıkla çalışan alttan sulama rehberimize de bakabilirsin.

Test ağırlık: Topu kaldır; kuru top hafif, yeni daldırılmış top ağır hisseder. Gövdenin yanından toprağa parmağını da bastırabilirsin. Missouri Botanical Garden top hafifleyince yeniden daldırmayı, bunun genellikle birkaç günde bir olduğunu söylüyor; senin aralığın bitkiye, odaya ve ısıtmaya göre değişir, bunu kural değil başlangıç noktası say. Daldırmalar arasında yosunu püskürtmek tamamen kurumasını önler (Illinois, Penn State). Birkaç haftada bir daldırma suyuna suda çözünen gübre ekleyebilirsin (MBG). Biraz nemli bir banyo kokedamaya uygun (Penn State); nem rehberimiz ve banyo bitkileri listemiz seçim yapmana yardım eder.

Kokedamada neler ters gidebilir?

BelirtiOlası nedenNe yapmalı
Top hafif, yosun kuru ve gevrek, yapraklar sarkıkKurumuşAğırlaşana kadar daldır, sonra ağırlığı daha sık kontrol et
Top günlerce ağır kalıyor, bitki kötü görünüyorToprak fazla ıslak ya da sıkışık; yosun sürekli ıslak kalırsa çürüme riski var (Penn State)Daha uzun süzdür, daha seyrek daldır, bir sonrakinde daha çok akadama veya kedi kumu kat
Topun çevresinde minik sineklerSürekli nemli toprakMantar sinekleri yazısına bak; daldırmalar arasında yüzey kurusun
Bitki sulama ve gübrelemeye rağmen sıkışmış ve stresliTopu aşmışDaha büyük bir toprak topuna taşı (MBG)
Altında nemli lekelerIslak yosun yüzeydeTabak veya tepsi kullan (Penn State)

Pothos affedici bir ilk projedir; bir arkadaşın bitkisinden alınan dal bedavadır, pothosu suda köklendirme rehberimiz nasıl yapılacağını gösterir. Aldığın bitkinin adından emin değilsen Flori'nin tanıma özelliğiyle fotoğraftan adını ve bakım profilini öğrenebilir, koleksiyonundaki her top için sulama hatırlatıcısı kurabilirsin.

Dışarıda kokedama denenir mi?

Missouri Botanical Garden önce iç mekânda bir kokedamayı oturtmayı öneriyor; dışarıdakiler çok sık sulama ve soğuk kışlarda ek koruma ister, göründüğünden zordur. Türkiye'de sıcak bir Akdeniz veya Ege yazında gölgeli bir balkondaki kokedama çok hızlı kurur; İç Anadolu'da buna don da eklenir. Ilıman bir kuzey iklimde sonbahardan ilkbahara kadar içeride tutulmalı.

Sık sorulan sorular

Kokedama ne sıklıkla sulanır?

Top hafifleyince daldır. Missouri Botanical Garden bunun genellikle birkaç günde bir olduğunu söylüyor, ama bitkiye, odaya ve ısıtmaya göre değişir; takvime değil ağırlığa bak.

Kokedama ne kadar yaşar?

Bitki sağlıklı olduğu sürece yaşar. Topu aşıp sulama ve gübrelemeye rağmen stresli görünürse Missouri Botanical Garden daha büyük bir toprak topuna taşımayı öneriyor.

Her ev bitkisinden kokedama yapılır mı?

Hayır. Kök sistemi küçük ya da yavaş büyüyen bitkileri seç. Susuzluğa dayanıksız bitkiler küçük topta çabuk kurur, büyük ve hızlı büyüyenler topu çabuk aşar.

Kokedama kedi ve köpekler için güvenli mi?

Bitkiye göre değişir. ASPCA pothosu köpekler ve kediler için toksik, kurdele çiçeğini ise ikisi için de toksik değil olarak listeliyor. Evcil hayvanınız toksik bir bitki yerse veterinerinizi arayın.

Kaynaklar

Flori editör ekibi

Flori ekibi tarafından yazıldı ve doğrulandı. Her rehber RHS, üniversite yayım servisleri ve ASPCA gibi bahçecilik kaynaklarına dayanır; tavsiyeler değiştikçe güncellenir. Rehberleri nasıl yazıyoruz

Genel bitki bakım bilgisidir. Her bitki farklıdır; değerli bir bitkide ya da hızla yayılan bir sorunda yerel bir fidanlığa veya bitki uzmanına danış.