Saksıda Katmanlı Soğan Dikimi: Lazanya Yöntemi
Saksıda katmanlı soğan dikimi: hangi soğan hangi kata gider, saksı boyutu, harç kalınlığı, kış bakımı ve haftalarca süren çiçeklenme. RHS'ye dayalı adımlar.
Fotoğraf: Letartean · CC BY 3.0Lazanya yöntemi, en az 30 cm genişlik ve derinlikte tek bir saksıyı katlar halinde dikmektir: altta en büyük ve en geç açan soğanlar, üstte daha küçük ve erken açanlar, katlar arasında harç, en üstte 5-10 cm harç. Sonbaharda dikin, harcı nemli tutun, haftalarca çiçek alın.
Öne çıkanlar
- En büyük ve en geç açan soğanları en derine, en küçük ve en erken açanları en üste koyun.
- En az 30 cm genişlik ve derinlikte, drenaj delikli bir saksı ve ilk katın altına 10 cm harç kullanın.
- Soğanlar arasında yaklaşık bir soğan genişliği boşluk yeter; her katı sık dizebilirsiniz.
- İlkbahar soğanları yaklaşık 12-15 hafta soğuğa ihtiyaç duyar; bu ılık kıyı iklimlerinde önemlidir.
- Lale, nergis ve sümbül köpekler ve kediler için zehirlidir, en çok soğanları; saksının üstünü kapalı tutun.
Bu sayfada9
- Lazanya yöntemiyle soğan dikimi nedir, gerçekten işe yarar mı?
- Hangi soğan hangi kata gider?
- Hangi saksı ve harç gerekir?
- Katmanlı soğan dikimi adım adım nasıl yapılır?
- Katmanlı soğan saksısı ne zaman dikilir?
- Kışın ve ilkbaharda saksıya nasıl bakılır?
- Soğanlar gelecek yıl yine açar mı?
- Katmanlı soğan saksım neden çiçek açmadı?
- Soğanlar evcil hayvanlar için zehirli mi?
Lazanya yöntemiyle soğan dikimi nedir, gerçekten işe yarar mı?
Lazanya yöntemi, tek bir saksıya iki üç kat ilkbahar soğanı dikmektir: altta en büyük soğanlar, katların arasında harç, üstte en küçükler. Amaç, tek saksıdan daha uzun süren bir çiçeklenme elde etmektir. En alttaki iri soğanlar en geç, üsttekiler en erken açar; her katın yaprakları bir önceki katın solan yapraklarını gizler. İngiltere Kraliyet Bahçe Bitkileri Derneği (RHS) uzun süren bir gösteri için tam olarak bu düzeni anlatıyor. Iowa State Extension da aynı saksıdaki farklı soğanların hepsinin aynı anda açmayabileceğini, ama birkaç hafta boyunca renk elde edeceğinizi söylüyor.
Yöntem, soğanları büyüklüğüne ve çiçek açma zamanına göre katlara yerleştirdiğinizde işe yarar. Aşağıdaki tablo tam olarak bunu gösteriyor.

Hangi soğan hangi kata gider?
Kural basit: en büyük ve en geç çiçek açan soğanlar en derine, en küçük ve en erken açanlar en üste gider. Örnekler RHS'den.
| Kat | Soğan boyutu | Örnekler (RHS) | Ne zaman açar |
|---|---|---|---|
| Alt | En büyük | Geç açan laleler, geç açan şair nergisi | En son |
| Orta | Biraz daha küçük | Erken açan minyatür nergisler, orta mevsim nergisleri | Arada |
| Üst (yer varsa) | En küçük | Çiğdemler, kardelenler | İlk |
Bırakılması gereken bir yanlış inanış: soğanlar arasında geniş boşluk bırakmanız gerekmez. RHS, her katı soğan genişliği kadar aralıkla dikebileceğinizi, böylece olabildiğince çok soğan sığdırabileceğinizi söylüyor. Her katı sık dizin, harçla örtün, sonra bir sonrakine geçin.
Hangi saksı ve harç gerekir?
- Büyük ve derin bir saksı. RHS, en az 30 cm genişlik ve derinlik ve drenaj delikleri öneriyor. Sığ saksıya tek kat sığar.
- Drenaj. Tek ve büyük bir delik varsa, harcın akıp gitmemesi için üstünü birkaç çanak parçasıyla kapatın. Soğanlar iyi drenajı sever, sırılsıklam harçta çürür.
- Harç. RHS'nin önerdiği gibi, turba içermeyen genel amaçlı saksı harcı yeterli. Saksı malzemesi ve boyutu için doğru saksı seçimi rehberimize bakın.
- Sağlam soğan. Büyük, sert soğanları seçin; hem RHS hem Iowa State'in önerdiği gibi, yumuşamış ya da çürük belirtisi olanları atın.
Katmanlı soğan dikimi adım adım nasıl yapılır?
- Saksının dibine en az 10 cm harç koyun.
- İlk katı dizin: en büyük soğanlar, sivri uçları yukarı, aralarında yaklaşık bir soğan genişliği boşluk bırakarak.
- Soğanları tamamen harçla örtün ve hafifçe bastırın.
- İkinci katı ekleyin: biraz daha küçük soğanlar, aynı şekilde, üstünü yine harçla örtün.
- Yer varsa üçüncü katı koyun: en küçük soğanlar.
- En üste 5-10 cm harç ekleyin; bu, üst kattaki soğan boyunun yaklaşık üç katıdır. Hafifçe bastırın. Yüzey saksı kenarının en az 2 cm altında kalsın.
- Bol su verin; harç otursun. Elinizde çakıl varsa yüzeye serpin, yabani otları azaltır.
İlk kez deniyorsanız iki katla başlayın; örneğin çiğdemlerin altına nergis. Doğru yapması daha kolay olur, üçüncü katı gelecek yıl eklersiniz.
Katmanlı soğan saksısı ne zaman dikilir?
Sonbaharda. RHS, İngiltere için nergis, çiğdem ve sümbül gibi ilkbahar soğanlarının eylül sonuna kadar, lalelerin ise kasımda dikilmesini söylüyor. Altında lale olan bir lazanyayı geç sonbaharda dikin. Güney yarım kürede aynı sonbahar penceresi kabaca mart ile mayıs arasına denk gelir.
Soğuk neden önemli? Iowa State, ilkbaharda açan soğanların kök, sap ve çiçek tomurcuğu geliştirmesi için en az 12 ila 15 hafta soğuklamaya ihtiyaç duyduğunu söylüyor. İç Anadolu'daki bir balkonda kışlar soğuk olduğu için bu bir sorun değil. Akdeniz ve Ege kıyısında ise çoğunlukla don olmaz; saksı yeterince soğuk görmeyebilir. Bu yüzden her soğanın tedarikçi talimatına bakın ve gerekiyorsa dikmeden önce soğanları soğukta bekletin. Saksının tamamen donabildiği iç bölgelerde saksıyı korunaklı bir duvar dibine alın.

Kışın ve ilkbaharda saksıya nasıl bakılır?
- Kış: RHS'nin dediği gibi saksıyı dışarıda, güneşli bir yere koyun ve kontrol etmeyi sürdürün. RHS, saksıların kışın bile tamamen kurumamasını ister; ama suda da bırakmayın.
- Sincap ve kazan hayvanlar: RHS, dikimden sonra saksının üstüne tel kafes koymayı, ilk filizler çıkınca da kaldırmayı öneriyor. Sincapları özellikle lale ve çiğdemlerde sorun olarak sayıyor.
- İlkbahar: filizler çıkınca düzenli sulayın. O andan yapraklar sararana kadar, RHS yedi ila on günde bir, domates gübresi gibi potasyumu yüksek bir sıvı gübreyi, paketteki dozda kullanmanızı öneriyor.
- Çiçekten sonra: solan çiçekleri koparın, yaprakların kendiliğinden kurumasına izin verin; soğanları yeniden doyuran yapraklardır. RHS, çiçekten sonra yapraklar kuruyana kadar yaklaşık altı hafta bol su vermenizi söylüyor.
Flori'nin bakım hatırlatıcıları kış ve ilkbahar düzenini taşır: saksıyı balkon ya da bahçe koleksiyonunuza ekleyip sulama hatırlatıcısı kurabilirsiniz; bakım günlüğü gübreyi ne zaman verdiğinizi de kaydeder.
Soğanlar gelecek yıl yine açar mı?
Aynı güçte açmaz. RHS, kaplarda sık dikilen soğanların ikinci yıl daha zayıf çiçek açtığını ve her yıl yenilenmesinin iyi olduğunu söylüyor. Çiçekten sonra saksıyı bir sonraki ilkbahara kadar gözden uzak bir yere taşıyabilir ya da soğanları bahçe yatağına dikebilirsiniz; RHS ikisini de öneriyor. Her ilkbaharda gösterişli bir saksı istiyorsanız her sonbahar yeni soğan alın. Aynı dönemde yapılabilecek diğer işler için kasımda ne ekilir ve sonbaharda bahçe bakımı yazılarımıza göz atın.
Katmanlı soğan saksım neden çiçek açmadı?
Başarısızlıkların çoğu birkaç nedene dayanır. Fazla sığ bir saksıda katlara yer kalmaz. RHS, geç dikimin ya da çok uzun süre saklanmış soğanların zayıf çiçeklenmeye yol açabileceği konusunda uyarıyor; bu yüzden soğanları aldıktan sonra mümkün olan en kısa sürede dikin, yumuşamış ya da çürümüş olanları atın. Suyun içinde kalan harç soğanları çürütür, drenajı kontrol edin. Yaprakları erken kesmek soğanı gelecek yıl için aç bırakır. Sıcak bir kıyı balkonunda olduğu gibi gerçek soğuk görmeyen bir saksı da yaprak verip az çiçek açabilir.
Soğanlar evcil hayvanlar için zehirli mi?
Evet. ASPCA lale, nergis ve sümbülü köpekler, kediler ve atlar için zehirli olarak listeliyor. Lalede toksinin en yoğun olduğu yer soğan, nergiste de en zehirli kısım soğanlar; yani yeni dikilmiş bir saksıyı eşeleyen köpek için risk gerçek. ASPCA yaygın belirti olarak kusma, aşırı salya ve ishal sayıyor. Saksının üstünü tel kafesle kapatın ya da ulaşılamayacak yerde tutun; hayvanınız bir soğanı çiğnerse hemen veterinerinizi arayın. Daha fazlası için köpekler için zehirli bitkiler rehberimize, kapalı alan alternatifleri için evcil hayvanlar için güvenli bitkiler listesine bakın.
Sık sorulan sorular
Katmanlı soğan dikiminde soğanlar ne kadar derine dikilir?
Saksıya en az 10 cm (4 inç) harç koyun, ilk katı dizin, tamamen örtün, her kat için tekrarlayın ve en üste 5-10 cm harç ekleyin. RHS yüzeyin saksı kenarının en az 2 cm altında kalmasını söylüyor.
Bir saksıya kaç kat soğan dikilir?
İki ya da üç. RHS, en az 30 cm derinlikteki bir saksıda üç kata kadar düzen anlatıyor. İlk kez yapıyorsanız iki katla başlayın.
Kışın katmanlı soğan saksısı sulanır mı?
Evet, az az. RHS, saksıların kışın tamamen kurumaması için kontrol edilmesini, ama suda kalmamasını söylüyor. İlkbaharda filizler çıkınca düzenli sulayın.
Katmanlı soğan saksısı gelecek yıl yine açar mı?
Genelde daha zayıf açar. RHS, kaplarda sık dikilen soğanların ikinci yıl daha az çiçek verdiğini ve her yıl yenilenmesinin ya da çiçekten sonra bahçeye dikilmesinin iyi olduğunu söylüyor.

Kasımda toprak donmuş ya da çamur değilse lale soğanı, sarımsak, bakla, meyve fidanı dikilir; frenk soğanı saksıda içeri alınır. Kıyı ve iç bölge farkıyla.
Kaynaklar
Genel bitki bakım bilgisidir. Her bitki farklıdır; değerli bir bitkide ya da hızla yayılan bir sorunda yerel bir fidanlığa veya bitki uzmanına danış.


