Tatildeyken Bitkilere Nasıl Bakılır

Tatile mi çıkıyorsun? Süresine göre doğru yöntemi seç: çakıllı tepsi, fitil, kılcal keçe, örtü ya da bakıcı. Yaz ve kış tatili için farklı öneriler.

Tatildeyken Bitkilere Nasıl BakılırFotoğraf: K.P.B. SAI MRUDULA · CC BY-SA 4.0
Kısa cevap

Birkaç günlük yokluk için bitkileri iyice sula ve aydınlık pencerelerden geri çek. Yaklaşık bir hafta için çakıllı tepsi üzerinde şeffaf örtü, bir iki hafta için çakıllı tepsi ya da havlulu küvet, üç dört hafta için fitil veya kılcal sulama keçesi kullan. Daha uzun yolculuklarda bir bitki bakıcısından yardım iste.

Öne çıkanlar

  1. Çoğu ev bitkisi birkaç gün tek başına idare eder; bir haftadan uzun yolculuklarda su kaynağı gerekir.
  2. Gitmeden önce iyice sula ve bitkileri doğrudan güneşten çek ki daha az su harcasınlar.
  3. Çakıllı tepsi ve küvet yöntemi yaklaşık bir hafta, su haznesinden fitil yaklaşık iki hafta kazandırır.
  4. Kışın bitkiler çok daha az su kullanır; oda yeterince sıcak kalırsa bir iki hafta genellikle sorun olmaz.
  5. Birkaç haftadan uzun yokluklarda yazılı notlarla bırakılan bir bitki bakıcısı en güvenli seçenektir.
Bu sayfada9
  1. Ev bitkileri susuz kaç gün dayanır?
  2. Tatilinin süresine göre hangi yöntem?
  3. Yola çıkmadan önce ne yapmalı?
  4. Çakıllı tepsi ve küvet yöntemi nasıl uygulanır?
  5. Fitille ya da kılcal keçeyle sulama nasıl yapılır?
  6. Bitkinin üstüne poşet geçirmek işe yarar mı?
  7. Kış tatili yaz tatilinden farklı mı?
  8. Ne zaman bitki bakıcısı gerekir?
  9. Eve dönünce neye bakmalı?

Ev bitkileri susuz kaç gün dayanır?

Tatildeyken bitki bakımını planlamanın ilk sorusu şudur: Ne kadar süre evde olmayacaksın? RHS'ye göre ev bitkilerinin çoğu birkaç gün tek başına idare eder, ama bir haftadan uzun bir yokluk ek önlem gerektirir. Kaktüsler ve sukulentler istisnadır, susuzluğa daha uzun dayanırlar. Bu rehber seçenekleri tatilin süresine göre sıralıyor: uzun bir hafta sonundan bir aylık yolculuğa kadar. Yaz ve kış tatillerini de ayrı ele alıyor, çünkü Ağustos sıcağında İstanbul'da bırakılan bir saksı, serin bir kış odasındakinden çok daha hızlı kurur.

Amaç basit: Sen dönene kadar toprağın sırılsıklam değil, eşit biçimde nemli kalması. Köklerin suya olduğu kadar havaya da ihtiyacı vardır; bu yüzden aşağıdaki yöntemler bitkiyi suya boğmaz, yavaş ve düzenli bir su kaynağı sağlar.

Tatilinin süresine göre hangi yöntem?

Yöntemi yokluğunun süresine göre seç. Her yöntemin kazandırdığı süre, kaynak gösterilen yayım servislerinden alınmıştır ve yaklaşıktır: Saksının boyu, toprak, sıcaklık ve bitkinin kendisi bu süreyi değiştirir.

Evde olmayacağın süreNe yapmalı?Kaynaklar ne diyor?
Birkaç günİyice sula, bitkileri aydınlık pencerelerden geri çekÇoğu ev bitkisi birkaç güne dayanır (RHS)
Yaklaşık 1 haftaBitkinin üstüne şeffaf örtü, saksı çakıllı tepside7–8 gün için yeterli olmalı (Illinois Üniversitesi)
1–2 haftaÇakıllı tepsi ya da havlu serilmiş, az sulu küvetKabaca bir hafta daha kazandırır (UF/IFAS)
3–4 haftaSu haznesinden fitil ya da kılcal sulama keçesiToprağı yaklaşık iki hafta daha nemli tutar (UF/IFAS)
2–4 haftadan uzunBitki bakıcısı ya da bitkileri onun evine taşımakBir komşudan, arkadaştan ya da akrabadan rica et (RHS, UF/IFAS)

Önce eğrelti otu gibi yumuşak yapraklı, susamaya meyilli bitkiler için düzenek kur; kaktüs ve sukulentler genellikle bekleyebilir.

Yola çıkmadan önce ne yapmalı?

  1. İyice sula. Gitmeden bir iki gün önce toprak baştan aşağı nemlenecek ama çamur olmayacak şekilde sula. Saksı altlıklarında ve dış saksılarda kalan suyu dök.
  2. Bitkileri güçlü ışıktan uzaklaştır. UF/IFAS, ev bitkilerini sıcak pencerelerden ve doğrudan güneşten dolaylı ışığa çekmeyi önerir: Orada daha az su harcarlar ve birkaç hafta düşük ışığa dayanırlar. RHS de aynı nedenle daha serin bir oda önerir.
  3. Bitkileri bir araya topla. Bir grup bitki, dağınık saksılardan daha az nem kaybeder ve sulamaya gelen kişinin işi kolaylaşır.
  4. Bakımlarını yap. RHS, döndüğünde bitkileri iyi durumda bulmak için kurumuş çiçek saplarını kesmek gibi genel bakımı önceden yapmayı önerir.
  5. Zararlılara bak. UF/IFAS, strese giren bitkilerin mantar sineği, yaprak biti ve akarlara açık olduğunu belirtir; sorunu döndükten sonra değil, gitmeden önce çöz.
  6. Düzeneği dene. Fitili ya da tepsiyi birkaç gün önceden kur ve toprağın çamurlaşmadan nemli kalıp kalmadığına bak.

Bir bitkinin normalde ne kadar suya ihtiyacı olduğundan emin değilsen ev bitkileri ne sıklıkla sulanmalı rehberimiz toprağı ve saksının ağırlığını nasıl okuyacağını anlatıyor. Flori'deki her bitkinin bakım profili de sulama, ışık ve nem ihtiyacını gösterir; hangi bitkiye düzenek kurman gerektiğine, hangisinin bekleyebileceğine karar verirken işine yarar.

Çakıllı tepsi ve küvet yöntemi nasıl uygulanır?

Bir iki haftalık yokluk için UF/IFAS, derin bir tabak ya da sığ bir kaseyi çakılla doldurup su eklemeyi önerir. Bitkiyi iyice sula, sonra saksıyı çakılların üstüne koy; saksının dibi suyun içinde değil, üstünde kalmalı. Bu yöntem bitkinin bir sonraki sulamaya kadar yaklaşık bir hafta daha dayanmasını sağlar.

Daha çok su isteyen bitkiler ya da kalabalık bir grup için UF/IFAS küvet yöntemini anlatır: Küvete yaklaşık 5 cm su doldur, çakıl yerine eski havlular ser, bitkileri havluların üstüne yerleştir ve banyonun ışığını açık bırak. Bitkiler normalden yaklaşık bir hafta daha uzun dayanır.

Fitille ya da kılcal keçeyle sulama nasıl yapılır?

Üç dört haftalık bir tatil için klasik çözüm fitilli sulamadır. UF/IFAS, bitkilerden daha yükseğe (ama bitkiyle ışık arasına değil) yerleştirilmiş büyük bir kase, saksı ya da kova su ve sudan her saksının toprağına uzanan pamuk ipler tarif eder. Bu düzenek toprağı yaklaşık iki hafta daha nemli tutar; yine de gitmeden önce bitkileri sulamayı unutma.

RHS iki seçenek daha verir. Tek bir büyük saksı için kılcal sulama keçesinden bir şeridin bir ucunu büyük bir su kabına koy, öbür ucunu toprağa göm. Küçük saksılardan oluşan bir grup için keçeyi bulaşıklığa ya da küvetin yanına ser, bir ucunu lavabodaki ya da küvetteki suya daldır, bitkileri ıslak keçenin üstüne dizip hafifçe bastır ki temas iyi olsun. Toprak saksıları önce iyice sula ki suyu çekmeye başlasınlar. RHS, küçük su haznelerinin boşalabileceği ve iyi gömülmeyen fitillerin yerinden çıkabileceği konusunda uyarır; gerektiğini düşündüğünden fazla su koy ve fitili toprağa derin it.

Suyu damla damla yavaşça bırakan bir damlatıcı.
Suyu damla damla yavaşça bırakan bir damlatıcı.Fotoğraf: Alan.ca · Public domain

Bitkinin üstüne poşet geçirmek işe yarar mı?

Şeffaf bir örtü bitkinin çevresindeki nemi hapseder. Illinois Üniversitesi her bitkiyi şeffaf bir naylon poşetle sarıp çakıllı ve biraz sulu sığ bir tepsiye koymayı anlatır; bu düzenek 7–8 gün için yeterli olmalıdır. RHS örtüyü yalnızca kısa yokluklar için önerir, tek kullanımlık plastik yerine yeniden kullanılabilir bir örtü, fide kabı kapağı ya da daha önce kullanılmış bir poşet seçmeni ve örtüyü çubuklarla yapraklardan uzak tutmanı söyler. Örtülü bitkileri doğrudan güneşe koyma; içerideki hava çabuk ısınır.

Kış tatili yaz tatilinden farklı mı?

Evet. Kışın bitkiler yavaş büyür ve çok daha az su kullanır. RHS'ye göre oda her bitkinin dayanabildiği en düşük sıcaklığın üstünde kaldığı sürece bitkiler genellikle bir iki hafta kendi hâline bırakılabilir. Onları soğuk camlardan uzaklaştır ve toprak nemli ama ıslak olmayacak şekilde sulayıp öyle çık. Yokken kombiyi kısacaksan evin yeterince sıcak kalacağından emin ol; ayrıntılar kışın ev bitkisi bakımı rehberimizde.

Asıl zor mevsim yazdır. Sıcak ve uzun, aydınlık günler saksıları hızla kurutur; birkaç günden uzun her yolculukta su haznesi olan bir yöntem kullan ve bitkileri güneş alan camdan iyice geri çek. Sıcak dalgalar için yaz sıcağında ev bitkileri rehberine bakabilirsin.

Ne zaman bitki bakıcısı gerekir?

RHS, birkaç haftadan uzun yokluklarda sulama için güvendiğin bir komşudan, arkadaştan ya da akrabadan yardım istemeyi önerir. UF/IFAS dört haftayı aşan yolculuklar için daha da ileri gider: Bitkileri bakıcının evine götür; taşınamayacak kadar büyüklerse bakıcı en az haftada bir kontrol etsin. Her bitki için kısa notlar bırak (ne sıklıkla, ne kadar, kuru toprak nasıl hissettirir) ve sulamadan sonra altlıkların boşaltılması gerektiğini açıkça yaz; hevesli bir yardımcı, kuru bir haftanın öldürdüğünden fazla bitkiyi suda boğar.

Eve dönünce neye bakmalı?

Sulamadan önce toprağı yokla. Bitki kuruysa iyice sula ve suyunu süzdür; kaybedilen zamanı fazladan suyla telafi etmeye çalışma, çünkü RHS fazla sulamanın kurşuni küf gibi çürümelere yol açabileceğini belirtir. Yaprak ve gövdelere de dikkatle bak: RHS susuzluğu küllemeyle ve kırmızı örümcekle ilişkilendirir. Yaprak altlarında benekler ya da ince ağ ara (kırmızı örümcek rehberimiz neye bakacağını gösteriyor), nemli toprağın üstünde uçuşan küçük sinekler görürsen bunun mantar sinekleri olabileceğini unutma. Bir bitki pörsümüş ya da lekelenmişse ve nedenini çıkaramıyorsan Dr. Flori bir fotoğraftan yola çıkıp ek sorular sorabilir ve durumun ne kadar acil olduğunu söyleyebilir. Bitkileri, özellikle aydınlık pencereye dönecek olanları, eski yerlerine yavaş yavaş taşı.

Sık sorulan sorular

Ev bitkileri susuz ne kadar dayanır?

Çoğu ev bitkisi birkaç güne, kışın da oda yeterince sıcaksa çoğu zaman bir iki haftaya dayanır. Kaktüs ve sukulentler daha uzun dayanır; eğrelti otu gibi susamaya meyilli bitkiler önce kurur.

Kendi kendini sulayan saksılar tatilde işe yarar mı?

Sürekli nem seven bitkilerde işe yarayabilir, çünkü suyu ihtiyaç duydukça bir hazneden çekerler. RHS, zaten hazneli sistem kullanmıyorsan kısa bir yolculuk için bitkiyi bu saksılara aktarmayı önermez.

Bitkileri tatil boyunca suyun içinde bırakabilir miyim?

Hayır. Köklerin havaya ihtiyacı vardır ve suda bekleyen saksılar çürüyebilir. Saksıları suyun üstündeki çakıl ya da havlulara koy veya fitil kullan; toprak ıslak değil, nemli kalsın.

Tatilden önce gübre vermeli miyim?

Gerek yok: Sen yokken bitkiyi ayakta tutan gübre değil sudur. İyice sula, bitkilerin bakımını yap ve döndüğünde her zamanki gübreleme düzenine devam et.

Kaynaklar

Flori editör ekibi

Flori ekibi tarafından yazıldı ve doğrulandı. Her rehber RHS, üniversite yayım servisleri ve ASPCA gibi bahçecilik kaynaklarına dayanır; tavsiyeler değiştikçe güncellenir. Rehberleri nasıl yazıyoruz

Genel bitki bakım bilgisidir. Her bitki farklıdır; değerli bir bitkide ya da hızla yayılan bir sorunda yerel bir fidanlığa veya bitki uzmanına danış.